Draftet e Paketës Fiskale 2027 nxjerrin një panoramë të përzier: qeveria po shet si lehtësim uljen e TVSH-së për ushqimet bazë, por në të njëjtën kohë propozon rritje të tjera fiskale që prekin turizmin, biznesin dhe konsumin në tërësi.
TVSH më e ulët për ushqimet bazë, por lista mbetet në dorë të qeverisë
Sipas projektligjeve të përgatitura nga Ministria e Financave, TVSH-ja për një listë produktesh ushqimore bazë propozohet të ulet nga 20% në 6%. Në këtë kategori përfshihen buka dhe mielli, qumështi dhe kosi natyral, vezët, orizi, makaronat, vaji ushqimor, mishi, peshku bazë, frutat dhe perimet e freskëta, bishtajoret, sheqeri dhe ushqimet bazë për foshnja.
Megjithatë, lista e detajuar nuk jepet në projekt si e mbyllur, por do të përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave. Kjo lë hapësirë që një pjesë e efektit real të masës të varet jo nga ligji vetë, por nga vendimmarrja e mëvonshme e ekzekutivit.
Rritje për akomodimin dhe normën e përgjithshme të TVSH-së
Në të njëjtën paketë, qeveria propozon që TVSH-ja për hotelet me pesë yje, agroturizmin dhe shërbimet e akomodimit në strukturat turistike të rritet nga 6% në 10%.
Po ashtu, norma e përgjithshme e TVSH-së parashikohet të shkojë në 21%, nga 20% që është aktualisht. Pra, krahas lehtësimit të reklamuar për disa ushqime, drafti parashikon edhe një shtrenjtim fiskal më të gjerë në ekonomi.
Më shumë biznese futen në skemën e TVSH-së
Një nga ndryshimet më të ndjeshme për sipërmarrjet lidhet me pragun minimal të regjistrimit në skemën e TVSH-së. Sipas propozimit, ai ulet nga 10 milionë në 5 milionë lekë qarkullim vjetor.
Në versionin zyrtar, kjo lëvizje pritet të përfshijë rreth 17 mijë e 516 tatimpagues të rinj, të cilët do të duhet të zbatojnë rregullat e TVSH-së. Për bizneset e vogla, kjo nënkupton jo vetëm detyrim tatimor, por edhe barrë shtesë administrative dhe kontabël.
Ndryshime te tatimi mbi pagat dhe normë e re 32%
Paketa prek edhe të ardhurat nga puna. Për pagat bruto mbi 200 mijë lekë në muaj, pragu nga i cili aplikohet norma 23% propozohet të rritet në 300 mijë lekë.
Sipas draftit, norma 23% do të zbatohet për pagat nga 300 mijë deri në 700 mijë lekë, ndërsa për të ardhurat mbi 700 mijë lekë në muaj parashikohet për herë të parë një normë e re prej 32%.
Gjobat, paraja cash dhe akciza e duhanit
Projektet parashikojnë edhe ashpërsim të mekanizmave për mbledhjen e detyrimeve tatimore, si dhe zgjerim të zbatimit të gjobave për transaksionet me para në dorë.
Në paketë përfshihet edhe rritja graduale e akcizës së duhanit deri në vitin 2033. Nga ana tjetër, bizneset parashikohet të lehtësohen nga detyrimi për dorëzimin e dyfishtë të pasqyrave financiare, ndërsa regjimi i veçantë i TVSH-së për ALPEX propozohet të zgjatet deri në anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Në tërësi, Paketa Fiskale 2027 nuk paraqet thjesht një seri lehtësimesh, siç mund të sugjerojë prezantimi politik i saj. Drafti kombinon ulje të targetuara me rritje të tjera të taksave dhe me zgjerim të kontrollit fiskal mbi biznesin dhe transaksionet.
Debati real pritet të jetë jo vetëm te përqindjet, por te efekti konkret që këto masa do të kenë mbi çmimet, barrën administrative dhe mënyrën si shteti zgjedh të mbledhë më shumë të ardhura.