Komisioni Europian pritet të paraqesë të mërkurën një udhërrëfyes për ecurinë e negociatave të anëtarësimit për Shqipërinë, Malin e Zi, Moldavinë dhe Ukrainën. Në versionin që qarkullon në Bruksel, Shqipëria vlerësohet për ritmin e negociatave, por dokumenti nuk i anashkalon problemet e vjetra të funksionimit demokratik dhe mënyrës si kalojnë ligjet.
Çfarë pritet të shpallë Komisioni Europian
Sipas informacionit që qarkullon në Bruksel, udhërrëfyesi është ndërtuar mbi dhjetë raportet e progresit për katër vendet dhe pritet të prezantohet nga komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos.
Dokumenti raportohet se është tashmë i gatshëm, por nën embargo. Ai gjendet në dispozicion të përfaqësive të vendeve të përfshira, ndërsa prezantimi zyrtar pritet të japë për herë të parë një orientim të afateve për mbylljen e negociatave.
Shqipëria, mes ritmit të shpejtë dhe problemeve të qeverisjes
Sipas versionit të pritshëm të Komisionit, Shqipëria ka shënuar përparim të konsiderueshëm në negociata. Në pak më shumë se një vit janë hapur të gjitha grup-kapitujt dhe janë përmbushur objektivat e ndërmjetëm për Grup-Kapitullin 1.
Por vlerësimi nuk është pa rezerva. Në tekst theksohet se vendi duhet të ruajë ritmin e reformave jo vetëm në shpejtësi, por edhe në cilësi. Dokumenti ngre sërish shqetësime për polarizimin politik, dobësitë në kontrollin parlamentar dhe përdorimin e tepruar të procedurave të përshpejtuara për miratimin e ligjeve, elementë që sipas Komisionit dëmtojnë cilësinë e qeverisjes demokratike.
Afati 2027-2028 mbetet objektiv, jo garanci
Sipas udhërrëfyesit, Shqipëria dhe Moldavia mund të arrijnë në fazën e mbylljes së negociatave për anëtarësim në fund të vitit 2027 ose në fillim të vitit 2028. Ukraina përmendet si një vend që mund të vijë më pas, deri në fund të vitit 2029.
Ky afat përputhet me ambicien e shpallur më herët nga kryeministri Edi Rama për ta çuar procesin drejt fundit të vitit 2027. Megjithatë, formulimi i përdorur mbetet një parashikim i Komisionit dhe jo një vulë politike përfundimtare, aq më pak një garanci se ritmi i deritanishëm do të mbahet pa pengesa.
Mali i Zi paraqitet si shembulli më i avancuar
Në prezantimin e së mërkurës, Marta Kos pritet të theksojë se Mali i Zi është në rrugën e duhur për t’i përfunduar negociatat e anëtarësimit deri në fund të këtij viti.
Komisioni e konsideron përparimin e Malit të Zi si provë se zgjerimi mbetet një objektiv konkret dhe i arritshëm. Krahasimi vendos edhe një standard politik për vendet e tjera aspirante, përfshirë Shqipërinë, e cila megjithëse ka lëvizur shpejt në hapjen e grup-kapitujve, vijon të përballet me kritika për standardet demokratike.
Mes sinjaleve pozitive për integrimin, mesazhi që del nga Brukseli nuk është vetëm për ritmin e negociatave, por edhe për cilësinë e shtetit. Për Shqipërinë, testi nuk mbetet thjesht sa kapituj hapen apo mbyllen, por sa reale janë reformat që i shoqërojnë ato.