Humbja e republikanëve në zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA nuk pritet të zbusë automatikisht kursin e Donald Trump ndaj Evropës. Përkundrazi, sipas një analize të Politico, balanca e re në Kongres mund të prodhojë më shumë përplasje politike në Uashington dhe një politikë të jashtme edhe më të ashpër, në një moment kur Evropa mbetet e ekspozuar ndaj pasigurisë për Ukrainën, sigurinë dhe energjinë.
Kongresi mund ta frenojë, por jo ta neutralizojë Trumpin
Forcimi i demokratëve në Kongres u jep atyre më shumë hapësirë për të penguar nisma të administratës përmes hetimeve parlamentare, kontrollit mbi buxhetin dhe instrumenteve të mbikëqyrjes. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se presidenti amerikan humbet peshën e tij në politikën e jashtme.
Trump ruan kompetenca të rëndësishme në diplomaci, siguri kombëtare dhe tregti, ndërsa mund të përdorë edhe urdhra ekzekutivë për të shtyrë përpara objektivat e tij. Pikërisht këtu analiza ngre alarmin: një goditje elektorale mund ta shtyjë drejt një qasjeje më konfrontuese në arenën ndërkombëtare.
Evropa paralajmërohet për më shumë presion nga Uashingtoni
Skenari që vlerësohet si më i mundshëm lidhet me rritjen e presionit amerikan ndaj aleatëve evropianë. Sipas Wolfgang Ischinger, ish-president i Konferencës së Sigurisë së Mynihut, rezultati zgjedhor nuk duhet lexuar si garanci për marrëdhënie më të mira transatlantike.
Në këtë lexim, Evropa nuk ka arsye për vetëkënaqësi. Edhe nëse demokratët përpiqen të sfidojnë vendimet e presidentit përmes Kongresit, politika e jashtme mbetet fusha ku Trump mund të kërkojë të tregojë se kontrolli real vazhdon të jetë në Shtëpinë e Bardhë. Politico vëren se Evropa ka qenë prej kohësh në shënjestër të Trump dhe krahut MAGA, që kanë sulmuar vazhdimisht politikat evropiane dhe vetë natyrën e marrëdhënieve transatlantike.
Ukraina mund të përfitojë më shumë ndihmë, por jo menjëherë
Një tjetër skenar parashikon më shumë mbështetje amerikane për Ukrainën, duke qenë se shumica e demokratëve kanë mbajtur një linjë pro ndihmës ushtarake dhe financiare për Kievin. Por edhe këtu pritshmëritë mbeten të kufizuara.
Bronwen Maddox, drejtoreshë e Chatham House, paralajmëron se nuk duhet pritur një kthesë e menjëhershme. Edhe nëse demokratët arrijnë të shtyjnë përpara fonde të reja, zbatimi mund të kërkojë muaj apo edhe vite. Ndërkohë, nevojat e Ukrainës mbeten urgjente, veçanërisht për raketat e sistemeve Patriot, të konsideruara thelbësore për mbrojtjen ajrore ndaj sulmeve ruse.
Frika për një marrëveshje që favorizon Rusinë dhe për goditjen energjetike
Analiza ngre edhe një skenar më problematik: që Trump të kërkojë një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, por me kushte që mund të anashkalojnë kundërshtimet e Kievit dhe aleatëve evropianë. Ish-diplomati amerikan Kurt Volker paralajmëron se presidenti mund të lëvizë drejt lehtësimit të sanksioneve ndaj Rusisë dhe rikthimit të marrëdhënieve ekonomike me Moskën.
Sipas këtij vlerësimi, në lojë mund të hyjnë edhe vendime të administratës amerikane për të mos zbatuar disa masa ndëshkuese dhe për të hapur rrugë marrëveshjeve të reja energjetike me Rusinë. Nga ana tjetër, Volker e konsideron më pak të mundshëm një tërheqje të SHBA-së nga NATO ose një reduktim të fortë të trupave amerikane në Evropë, pasi një lëvizje e tillë do ta kishte të vështirë të siguronte mbështetje politike në SHBA.
Në të njëjtën kohë, pasiguria nuk kufizohet te lufta në Ukrainë. Sipas analizës, konflikti SHBA-Iran dhe mungesa e një marrëveshjeje që do të rihapte Ngushticën e Hormuzit mund të mbajë çmimet e energjisë në nivele të larta. Kjo do të rëndonte më tej ekonomitë evropiane dhe koston e jetesës, ndërsa efektet mund të shtrihen edhe te transporti ajror. Drejtori ekzekutiv i Ryanair, Michael O’Leary, ka paralajmëruar se industria mund të përballet me një krizë reale deri në mars ose prill të vitit të ardhshëm, nëse nuk gjendet zgjidhje.
Përplasjet e brendshme në SHBA mund të errësojnë gjithë axhendën ndërkombëtare
Skenari i pestë lidhet me një Uashington të zhytur në betejë të brendshme politike, ku çështjet ndërkombëtare mund të shtyhen në plan të dytë. Demokratët pritet të nisin hetime të gjera mbi vendimet e administratës Trump gjatë dy viteve të para të mandatit të dytë, duke e kthyer Kongresin në një fushë përballjeje të përhershme.
Përfaqësuesi demokrat Robert Garcia, i përmendur si kandidat për të drejtuar Komitetin Mbikëqyrës të Dhomës së Përfaqësuesve, ka sinjalizuar një linjë të fortë hetimore. Megjithatë, jo të gjithë demokratët mbështesin një qasje maksimale kundër presidentit: disa prej tyre kanë kërkuar fokus te ekonomia, paga minimale federale dhe rregullat etike në institucionet shtetërore.
Sipas John F. Harris të Politico, përplasjet nuk do të kufizohen vetëm mes republikanëve dhe demokratëve, por mund të shtrihen edhe brenda vetë dy kampeve politike. Kjo do ta bënte edhe më të paqëndrueshme klimën në Uashington, me pasoja që Evropa mund t’i ndjejë drejtpërdrejt në siguri, energji dhe mbështetjen për Ukrainën.
Nëse këta skenarë marrin formë, mesazhi kryesor për Evropën mbetet i pakëndshëm: një Kongres më i fortë për demokratët nuk përkthehet domosdoshmërisht në një Amerikë më të parashikueshme.
Pikërisht për këtë arsye, rezultati i mesmandateve shihet më shumë si hapje e një faze të re pasigurie sesa si korrigjim i kursit të Shtëpisë së Bardhë.