Dhjetëra fluturime në Europë janë vënë në shënjestër të kërcënimeve të koordinuara me bombë, duke detyruar shërbimet e sigurisë të hapin një hetim ndërkufitar. Sipas raportimeve të "Financial Times", që citon burime të inteligjencës, pista që po shihet me më shumë dyshim në këtë fazë lidhet me aktorë pro-rusë, megjithëse autoritetet europiane pranojnë se hetimi është ende larg një përfundimi të qartë.
Dyshimet për përfshirje ruse mbeten në nivel piste hetimore
Sipas raportimit të gazetës britanike, disa përfaqësues të shërbimeve europiane të inteligjencës e konsiderojnë pistën ruse si versionin më të mundshëm për momentin. Vlerësimi mbështetet te motivet e mundshme, mënyra e operimit, precedentët dhe të dhënat e para të mbledhura nga hetuesit.
Megjithatë, edhe vetë zyrtarët europianë kanë paralajmëruar se identifikimi i përgjegjësve është ende në fazat e para. Kjo do të thotë se, pavarësisht dyshimeve të forta, nuk ka ende një përfundim përfundimtar mbi autorësinë apo zinxhirin e komandës pas këtyre kërcënimeve.
Hipoteza për aktivistë pro-Kremlinit dhe rrjetet e hakerave
Një nga hipotezat që po shqyrtohet është përfshirja e aktivistëve pro-Kremlinit ose e grupeve të hakerave. Edhe nëse kjo pistë konfirmohet, mbetet e paqartë nëse shërbimet sekrete ruse i kanë drejtuar, nxitur apo thjesht i kanë toleruar këto operacione.
Sipas hetuesve, autorët e kërcënimeve nuk përbëjnë një rrezik real për sigurinë e aviacionit europian. Megjithatë, vala e alarmeve të rreme po prodhon kosto të larta operative dhe po teston reagimin e institucioneve të sigurisë në disa shtete njëherësh.
Mesazhe anonime nga disa vende, një gjurmë shkon deri në Kolumbi
Email-et kërcënuese janë dërguar nga disa llogari anonime dhe nga zona të ndryshme gjeografike. Një prej tyre, sipas raportimeve, është gjurmuar deri në Kolumbi, ndërsa shumë nga mesazhet janë shkruar në gjuhën e vendeve ku janë dërguar.
Në një email të nisur mediave irlandeze, autorët pretendonin se kishin eksperimentuar me metodën e quajtur “multithreading”, kishin rekrutuar banorë në Europë dhe kishin siguruar akses në pajisje, serverë dhe llogari të komprometuara. Këto pretendime mbeten pjesë e materialit që po verifikohet nga hetuesit.
Emri i “Male State” del sërish, por pa provë përfundimtare
Një kërcënim i dërguar të enjten në aeroportin Fiumicino të Romës është lidhur në raportime me grupin ultranacionalist rus “Male State”. Themeluesi i grupit, Vladislav Pozdnyakov, ka mohuar përfshirjen.
Emri i të njëjtit grup, ose i personave që pretendonin se e përfaqësonin, është përmendur edhe më herët në Lituani. Sipas përgjegjësit për sigurinë e aeroporteve në atë vend, janë dërguar edhe më parë kërcënime të ngjashme, ndërsa në tetor 2023 mbi 1.500 alarme të rreme kishin shënjestruar shkolla dhe kopshte. Autoritetet lituaneze kishin folur atëherë për një “aktor shtetëror”, pa e identifikuar publikisht.
Një tjetër alarm në Europë: incident kibernetik te projekti i Tunelit të Brennerit
Paralelisht me këto episode, në Europë është regjistruar edhe një tjetër incident sigurie kibernetike. Objektivi këtë herë ka qenë Bbt Se, kompania përgjegjëse për projektin e Tunelit të Brennerit që lidh Austrinë me Italinë.
Sipas gazetës austriake “Tiroler Tageszeitung”, persona të paautorizuar kanë arritur të kenë akses në të dhëna të arritshme përmes internetit. Kompania ka bërë të ditur se ka aktivizuar protokollet e sigurisë, ka izoluar sistemet e prekura dhe ka nisur analizat forenzike. Deri tani, sipas raportimeve, incidenti nuk ka prekur aktivitetin operacional.
Dy ngjarjet po ushqejnë shqetësimin në rritje të autoriteteve europiane për kërcënimet hibride, nga dezinformimi te alarmet e rreme dhe ndërhyrjet kibernetike ndaj infrastrukturës kritike.
Ajo që mbetet e paqartë është nëse Europa po përballet me akte të shpërndara imitimi apo me operacione të koordinuara që synojnë të prodhojnë panik, kosto dhe pasiguri politike pa kaluar domosdoshmërisht në sulm të drejtpërdrejtë fizik.