Gadi Eisenkot po paraqitet si alternativa ndaj Benjamin Netanyahut në një moment të trazuar për Izraelin, por profili i tij politik nuk ndahet dot nga karriera ushtarake dhe nga kostoja njerëzore e luftërave ku ka qenë pjesë. Humbjet e rënda në familje gjatë luftës në Gaza i kanë forcuar imazhin publik, ndërsa e shkuara e tij si gjeneral vazhdon të ngrejë pikëpyetje serioze.
Nga periferia sociale te maja e ushtrisë
Eisenkot lindi në Tiberias, në një familje me origjinë nga Maroku, dhe u rrit në Eilat, larg qendrave tradicionale të elitës politike e ekonomike izraelite. Ky sfond është kthyer në një element të rëndësishëm të figurës së tij publike, sidomos në kontrast me Benjamin Netanyahun, i cili vjen nga një familje e privilegjuar ashkenaze.
Në moshën 18-vjeçare ai iu bashkua ushtrisë dhe më pas ngjiti të gjitha hallkat deri në postin e shefit të Shtabit të Përgjithshëm, detyrë që e mbajti nga viti 2015 deri në vitin 2019. Pas daljes në pension, ai ndoqi rrugën e njohur të shumë gjeneralëve izraelitë duke hyrë në politikë.
Tragjedia familjare që i ndryshoi profilin politik
Historia e tij personale u përplas drejtpërdrejt me luftën në Gaza. Në dhjetor 2023, djali i tij Gal Eisenkot u vra gjatë një operacioni ushtarak në Xhabalia, ndërsa një ditë më vonë familja humbi edhe nipin e tij, Maor.
Më pas, në nëntor 2024, një tjetër nip, Yogiyev Pazi, humbi jetën po në Gaza. Këto humbje e kanë thelluar perceptimin publik për Eisenkotin si një figurë që ka paguar vetë çmimin e luftës, duke ndërtuar imazhin e tij si kundërfigurë ndaj Netanyahut.
Imzhi i moderuar dhe e kaluara e debatueshme ushtarake
Pavarësisht se shihet nga një pjesë e opinionit si politikan më i rezervuar dhe më pak agresiv në stil se Netanyahu, kjo nuk e pastron automatikisht bilancin e tij ushtarak. Sipas raportimeve të Al Jazeera, Eisenkot konsiderohet arkitekti i të ashtuquajturës “Doktrina Dahiya”, një strategji e lidhur me përdorimin e forcës joproporcionale dhe me shkatërrime të gjera në zona të banuara.
Kjo doktrinë lidhet me luftën e vitit 2006 mes Izraelit dhe Hezbollahut në Liban, ku sipas raportimit u vranë 1,109 persona, rreth 860 prej tyre civilë. Më vonë, si shef i ushtrisë, Eisenkot mbikëqyri operacione në Gaza dhe në Bregun Perëndimor, si edhe sulme ajrore kundër objektivave iraniane dhe furnizimin me armë të rebelëve kundër regjimit në Siri.
Sfida për të ndërtuar shumicën kundër Netanyahut
Eisenkot mori drejtimin e koalicionit opozitar vetëm pak ditë para zgjedhjeve të 27 tetorit, në një klimë të ngarkuar me mesazhe kontradiktore dhe mungesë koordinimi. Pas marrjes së mandatit nga presidenti Isaac Herzog, ai ka 28 ditë kohë, me mundësi shtyrjeje edhe për 14 ditë të tjera, për të siguruar shumicën parlamentare.
Për të ndërtuar qeverinë, atij mund t’i duhet të negociojë me partitë ultraortodokse hebreje, aleate tradicionale të Netanyahut, por edhe të kërkojë mbështetje të jashtme nga forcat politike arabe. Kjo e vendos përballë një ekuilibri të vështirë, sidomos pasi sipas vlerësimeve politike ai mund të jetë më i prirur për lëshime ndaj partive fetare sesa të shihet i varur nga vota arabe.
Jo domosdoshmërisht një kthesë për politikën ndaj palestinezëve
Edhe nëse arrin të zëvendësojë Netanyahun, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht një ndryshim i qartë në qasjen e Izraelit ndaj palestinezëve. Dallimi mes tyre duket më i fortë në stilin politik dhe në imazhin publik sesa në arkitekturën e sigurisë dhe të përdorimit të forcës.
Në këtë kuptim, Eisenkot paraqitet si rivali politik i Netanyahut, por njëkohësisht edhe si produkt i të njëjtit sistem ushtarak që ka formësuar prej dekadash politikën izraelite. Për shumë vëzhgues, kjo është pika ku narrativa e “ndryshimit” përplaset me realitetin e karrierës së tij.
Në plan të jashtëm, ai do të përballet edhe me një klimë më të vështirë në marrëdhëniet me SHBA-në, ndërsa perceptimi për Izraelin është dëmtuar rëndë pas luftës në Gaza.
Kjo e bën kandidaturën e Eisenkotit më komplekse sesa portreti i thjeshtë i një figure “anti-Netanyahu”: ai mund të jetë alternativë politike për një pjesë të izraelitëve, por jo domosdoshmërisht shkëputje nga logjika ushtarake që ka prodhuar krizat e viteve të fundit.