Tre avionë të rinj për shuarjen e zjarreve pritet t’i shtohen flotës ajrore të Shqipërisë, sipas deklarimeve të bëra në Kuvend nga kreu i Emergjencave Civile, Haki Çako. Zyrtari tha se kontrata është mbyllur, ndërsa dy avionë pritet të mbërrijnë në dhjetor dhe i treti në mars 2027.
Çfarë u deklarua në komision
Gjatë raportimit në Komisionin Parlamentar për Çështjet e Brendshme dhe të Mbrojtjes, Çako paraqiti versionin zyrtar të institucioneve për përballimin e zjarreve dhe gjendjen e flotës ajrore.
Sipas tij, me ardhjen e tre avionëve të rinj, flota do të konsiderohet e plotësuar për vitin 2027, kur pritet të jetë në kapacitet maksimal. Ai tha se dy mjetet e para vijnë në dhjetor, ndërsa i treti në mars të vitit 2027.
Pretendimi zyrtar për sezonin 2026
Sipas Haki Çakos, gjatë vitit 2026 Shqipëria nuk ka kërkuar ndihmë nga Mekanizmi Evropian i Mbrojtjes Civile për zjarret. Ai e lidhi këtë me gatishmërinë e flotës ajrore që, sipas raportimit të tij, përfshin 3 helikopterë Cougar, 2 Black Hawk dhe 2 avionë Air Tractor.
Në komision, kjo u paraqit si një nga sukseset operacionale të vitit. Megjithatë, deklarimi mbetet pjesë e raportimit zyrtar dhe nuk u shoqërua me të dhëna të tjera të detajuara mbi koston totale, përdorimin konkret të mjeteve apo eficiencën krahasuese me vitet e mëparshme.
Ndihma nga Evropa nuk rezulton falas
Në të njëjtin raportim, Çako pranoi se në vitin 2025 Shqipëria kishte kërkuar asistencë nga vendet partnere të Mekanizmit Evropian të Mbrojtjes Civile dhe kishte marrë 22 mjete ajrore për përballimin e zjarreve.
Ai sqaroi se kjo ndihmë nuk ka qenë pa kosto për palën shqiptare. Sipas versionit të paraqitur në Kuvend, qeveria ka mbuluar një pjesë të shpenzimeve përmes anëtarësimit në mekanizmin europian, si edhe një pjesë të kostove operacionale. Mesazhi i dhënë nga drejtori i Emergjencave Civile ishte i drejtpërdrejtë: ndihma ndërkombëtare nuk është pa faturë.
Pyetjet që mbeten mbi kontratën dhe kostot
Edhe pse u tha se kontrata për avionët është mbyllur, në raportim nuk u bënë publike elemente të tjera thelbësore, si vlera e saj, afatet e plota të zbatimit apo detajet financiare që lidhen me operimin e flotës së re.
Në një çështje që prek drejtpërdrejt sigurinë civile dhe paratë publike, transparenca mbi kontratën, kostot e mirëmbajtjes dhe efektin real në terren mbetet po aq e rëndësishme sa njoftimi për mbërritjen e mjeteve të reja.
Për momentin, ajo që dihet zyrtarisht është se dy avionë pritet të mbërrijnë në dhjetor dhe i treti në mars 2027, ndërsa qeveria e paraqet këtë si mbylljen e flotës ajrore për zjarret.
Mbetet për t’u parë nëse këtij premtimi do t’i bashkëngjiten edhe të dhëna të plota për kontratën dhe barrën reale financiare që kjo skemë i kalon buxhetit të shtetit.