Kryeministri Edi Rama përdori një forum në Dublin për të shtyrë përpara narrativën e qeverisë mbi afrimin e Shqipërisë me Bashkimin Europian, duke e cilësuar këtë si një “moment kulminant”. Në të njëjtën dalje, ai lidhi të ardhmen europiane të Serbisë me normalizimin me Kosovën, në një kohë kur rajoni mbetet i mbërthyer nga tensione të pazgjidhura dhe premtime integrimi që prej vitesh lëvizin më shpejt në retorikë sesa në terren.
Rama e paraqet 2027-ën si objektiv të mundshëm
Gjatë fjalës së mbajtur në Institutin e Çështjeve Ndërkombëtare dhe Europiane në Irlandë, Rama tha se Shqipëria ndodhet në një fazë që, sipas tij, nuk ka ekzistuar më parë në raport me procesin e anëtarësimit në BE.
Sipas versionit të kryeministrit, fundi i vitit 2027 mbetet një objektiv ambicioz, por i arritshëm për mbylljen e negociatave. Ai tha se edhe Komisioni Europian ndan të njëjtin vlerësim, ndërsa theksoi se procesi mbetet i varur nga një vendimmarrje e ndërlikuar mes 27 vendeve anëtare.
Integrimi gradual, si linjë që qeveria po e shet si zgjidhje
Rama mbrojti idenë e integrimit gradual në BE, duke pretenduar se ka qenë mes mbështetësve të hershëm të kësaj qasjeje. Sipas tij, ky model i jep kuptim një procesi të bazuar në meritë dhe synon të zbusë hendekun financiar e ekonomik mes vendeve kandidate dhe anëtarëve të unionit.
Në këtë logjikë ai përfshiu edhe Planin e Rritjes, si pjesë të së njëjtës arkitekturë. Megjithatë, mbetet për t’u parë sa përkthehen këto formula politike në përfitime konkrete dhe sa mbeten një paketim i ri i një procesi që zvarritet prej vitesh.
Mesazh për Beogradin: pa Kosovën, e shkuara s’e lëshon Serbinë
I pyetur për zhvillimet politike në Serbi, Rama tha se është ende herët për përfundime mbi drejtimin që mund të marrë qeverisja atje. Ai vuri në dukje se ka pasur probleme të Komisionit Europian me qeverinë e mëparshme serbe për çështje që lidhen me shtetin e së drejtës dhe kërkesa të tjera themelore.
Në të njëjtën kohë, ai nënvizoi se nuk sheh ndonjë hapje të re sa i takon normalizimit me Kosovën apo afrimit me qëndrimet perëndimore për Rusinë. Sipas tij, pa normalizim me Kosovën, Serbia nuk mund të shkëputet nga pesha e së shkuarës.
Për emigracionin, krahasim me Irlandën dhe pritje të gjata për të rinjtë
Në diskutimin për largimin e shqiptarëve, Rama pranoi se emigracioni ka qenë për shumë kohë zgjedhja që qytetarët e kanë parë si rrugën më të mirë për të ardhmen. Ai bëri një krahasim me historinë e Irlandës, duke argumentuar se kthesa vjen kur një vend u jep njerëzve mundësi reale për të zgjedhur mes ikjes dhe qëndrimit.
Sipas tij, të rinjtë përballen me tundimin e një jete më të mirë që duket e afërt, ndërsa ndërtimi i perspektivës në Shqipëri kërkon vite pritjeje. Rama tha gjithashtu se ka shqiptarë që po kthehen dhe se balanca do të vijë vetëm kur vendi të ofrojë kushte më pranë mesatares së BE-së.
Dalja e Ramës në Dublin konfirmoi vijën e njohur të qeverisë: optimizëm për negociatat me BE-në, mbështetje për integrimin gradual dhe presion verbal ndaj Serbisë për Kosovën.
Por përtej toneve inkurajuese, mbetet pyetja themelore që shoqëron prej kohësh këtë proces: sa nga këto objektiva janë afate reale dhe sa janë pjesë e një komunikimi politik që kërkon të shesë progres atje ku rezultatet maten më ngadalë se deklaratat.