Moska duket se po e përdor sërish tryezën e negociatave për të shtyrë përpara objektiva shumë më të gjera se fronti në Ukrainë. Sipas një raportimi të New York Times, pala ruse ka rikthyer kërkesën që NATO të tërhiqet nga krahu lindor i Aleancës, përfshirë Poloninë dhe vendet baltike, një vijë e vjetër e Kremlinit që prek drejtpërdrejt ekuilibrat e sigurisë në Evropë.
Kërkesa e vjetër e Moskës rikthehet në bisedime
Sipas raportimit, që citon një dokument të siguruar nga zyrtarë rusë, këto kërkesa janë përsëritur gjatë bisedimeve të kësaj jave në Abu Dhabi. Bëhet fjalë për të njëjtën paketë presionesh që Moska kishte paraqitur edhe pak para nisjes së pushtimit të plotë të Ukrainës në vitin 2022.
Në qendër të saj mbetet pretendimi rus që forcat e NATO-s të kthehen në pozicionet para vitit 1997, pra përpara zgjerimit të Aleancës drejt lindjes. Ky është një kusht që, nëse merret seriozisht në tryezë, prek jo vetëm luftën në Ukrainë, por të gjithë arkitekturën e sigurisë evropiane.
Fokusi shkon përtej Ukrainës
Pikërisht këtu shihet edhe thelbi i qasjes së Kremlinit: çështja nuk paraqitet vetëm si konflikt territorial me Kievin, por si përpjekje për të rihapur rendin e sigurisë në kontinent sipas interesave ruse.
Dokumenti i datës 10 nëntor, sipas New York Times, jep një tablo më të qartë të pozicionit fillestar të Moskës. Megjithatë, dy persona të përfshirë në bisedime kanë thënë për gazetën se përfaqësuesit rusë në Abu Dhabi kanë lënë të kuptohet se Vladimir Putin mund të ketë ende një hapësirë të kufizuar fleksibiliteti.
Referenca te Lufta e Ftohtë dhe sferat e ndikimit
Gjatë diskutimeve, sipas versionit të raportuar, zyrtarët rusë kanë sjellë si model edhe periudhën e Luftës së Ftohtë dhe Paktin e Varshavës për mënyrën se si mund të funksiononte rendi evropian pas luftës në Ukrainë.
Sipas tyre, ndarja e Evropës në sfera ndikimi mes SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik, bashkë me mekanizmat e komunikimit të asaj kohe, kishin ndihmuar në uljen e rrezikut për përplasje të drejtpërdrejtë. Vetë kjo qasje tregon se Moska po kërkon më shumë se një armëpushim: po teston terrenin për një rishpërndarje ndikimi në Evropë.
Uashingtoni kërkon zgjidhje përpara, jo kthim pas
Nga ana tjetër, përfaqësuesit amerikanë u kanë kërkuar rusëve të mos mbështeten te modelet e së kaluarës, por të fokusohen te zgjidhjet për të ardhmen. Ky dallim tregon edhe hendekun e madh mes palëve në thelb të negociatave.
Raportimi nënvizon gjithashtu se ofertat dhe stimujt ekonomikë të paraqitur Vladimir Putinit nga të dërguarit e presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner dhe Steve Witkoff, nuk kanë prodhuar deri tani lëshime konkrete nga Moska. Këmbëngulja ruse për zgjerimin e NATO-s sugjeron se Kremlini vazhdon ta shohë luftën në Ukrainë si pjesë të një përplasjeje më të gjerë me Perëndimin.
Nëse ky pozicion mbetet pjesë e vijës zyrtare ruse, negociatat nuk kufizohen më te ndalja e luftimeve në Ukrainë, por kalojnë në një debat shumë më të rëndë: kush vendos kufijtë e sigurisë në Evropë dhe me çfarë kostoje politike për vendet në vijën lindore të NATO-s.