Komisioni i Posaçëm për Reformën Zgjedhore u shndërrua këtë të martë në një tjetër arenë përplasjesh mes mazhorancës dhe opozitës, me akuza për vonesa, bllokim politik dhe mungesë vullneti për të prekur problemet reale të procesit zgjedhor. Në qendër të debatit ishin draftet e propozuara nga opozita, rekomandimet e pazbatuara të ODIHR-it, financimi i partive dhe rregullat për zgjedhjet e ardhshme vendore.

Mazhoranca vë në diskutim formën e propozimeve të opozitës
Damian Gjiknuri e minimizoi dokumentin e paraqitur nga opozita, duke pretenduar se ai nuk kishte formën e nevojshme të një akti ligjor dhe se duhej ripunuar për t’iu kaluar ekspertëve. Sipas tij, drafti i sjellë nga PD i ngjante më shumë një dokumenti politik sesa një pakete konkrete ndryshimesh ligjore.
Ai tha se afatet po ngushtohen dhe se komisionit i kanë mbetur më pak se dy javë deri në fund të afatit të nëntorit. Në versionin e mazhorancës, vonesat po e vendosin procesin në një situatë problematike, ndërsa u përmend edhe një projektligj për partitë politike që, sipas Gjiknurit, ka mbetur i bllokuar.
Opozita flet për konsensus të shkelur dhe rregulla të pambyllura
Nga ana tjetër, Oerd Bylykbashi insistoi se reforma nuk mund të ecë pa konsensus politik dhe pa një kornizë të qartë ndalimesh e sanksionesh për shkeljet zgjedhore. Ai kundërshtoi idenë se konsensusi është pengesë dhe akuzoi mazhorancën se ka shkelur marrëveshjen e 5 qershorit 2020.
Sipas Bylykbashit, një nga problemet themelore mbetet ndarja e shtetit nga partia në pushtet, çështje që opozita e paraqet si thelbësore për standardet e zgjedhjeve. Ai kërkoi rregulla më të forta, gjoba të rënda dhe sanksione penale të qarta për abuzimet gjatë procesit zgjedhor.
PD kërkon rikthimin e koalicioneve dhe lista 100 për qind të hapura
Në prezantimin e pikave kryesore të opozitës, Bylykbashi deklaroi se PD kërkon rikthimin e koalicioneve me listë të përbërë, duke e lidhur këtë me marrëveshjen politike të vitit 2020. Sipas tij, ky model i jep secilës parti mundësinë të garojë me identitetin e vet dhe ka prodhuar rotacion në zgjedhjet e mëparshme.
Një tjetër kërkesë e opozitës është sistemi proporcional kombëtar me lista 100 për qind të hapura për zgjedhjet parlamentare. Po ashtu, u kërkua edhe hapja e plotë e listave për këshilltarët bashkiakë, si pjesë e një pakete që opozita e paraqet si më të plotë dhe jo të copëzuar.
Debati mbetet i hapur, ndërsa afatet po afrohen
Përtej retorikës politike, mbetet e paqartë nëse palët do të arrijnë të kalojnë nga akuzat publike te një tekst i dakordësuar për ndryshimet zgjedhore. Të dyja kampet flasin për nevojën e standardeve, por vazhdojnë të japin versione të kundërta për përgjegjësinë e bllokimit.
Në këtë fazë, komisioni përballet jo vetëm me mungesën e dakordësisë politike, por edhe me presionin e afateve. Kjo e bën reformën zgjedhore një proces ende të pambyllur, ku përplasja për rregullat vazhdon të mbizotërojë mbi zgjidhjen.
Debati në komision tregoi edhe një herë se reforma zgjedhore mbetet një nga fushat ku palët flasin për standarde, por përplasen te interesat politike dhe te kontrolli mbi rregullat e lojës.
Për momentin, ajo që shihet qartë është se konsensusi përmendet nga të gjithë, por mungon pikërisht aty ku duhet të prodhojë rezultat konkret.
