Fusha e betejës në Ukrainë po shtyhet gjithnjë e më shumë në hapësira që deri dje dukeshin të paimagjinueshme. Në rajonin e Harkivit, ushtarët ukrainas po lëvizin, furnizohen dhe përballen me forcat ruse brenda një tubacioni të vjetër sovjetik gazi, një zgjidhje ekstreme që tregon sa shumë e kanë ndryshuar luftën dronët dhe bombardimet e pandërprera.

Një front i ri, larg syrit të dronëve
Sipas raportimit të BBC, tubacioni ka një diametër pak më të madh se një metër dhe është përdorur prej shtatë muajsh nga trupat ukrainase. Hapësira është aq e ngushtë sa ushtarët detyrohen të lëvizin të zvarritur, por poshtë tokës shmangin vëzhgimin nga ajri dhe goditjet që në sipërfaqe e bëjnë lëvizjen pothuajse vetëvrasëse.
Sipas dëshmive të ushtarakëve të përfshirë në operacion, luftimi nëntokë është kthyer në një alternativë të detyruar. Përballja në sipërfaqe, në kushtet e dominimit të dronëve dhe zjarrit të artilerisë, është bërë shumë më e kufizuar se në fazat e mëparshme të luftës.
Operacioni “Veles” dhe avancimi i pretenduar
Operacioni, i koduar “Veles”, ka nisur në prill. Sipas ushtrisë ukrainase, forcat e saj kanë avancuar rreth 15 kilometra përgjatë tubacionit në zonën e Kupianskut, duke ndërtuar edhe pika të vogla strehimi për municione dhe pajisje.
Po sipas versionit ukrainas, është ndërtuar edhe një karrocë elektrike e përshtatur për transport brenda tunelit, e quajtur “Metroja e Kupianskut”. Udhëtimi në këtë korridor të improvizuar zgjat dhjetëra minuta, në kushte të vështira fizike dhe me lëvizje shumë të kufizuara.
Brenda tubacionit: përleshje, mina dhe trupa të pajetë
Edhe pse tubacioni ofron mbrojtje nga ajri, rreziku poshtë tokës mbetet i lartë. Sipas ushtarëve të cituar nga BBC, aty janë zhvilluar përleshje të drejtpërdrejta dhe të dyja palët kanë krijuar pozicione të fortifikuara brenda korridoreve nëntokësore.
Trupat që morën pjesë në pastrimin e segmentit raportojnë se janë përballur me barrikada, ujë, mbeturina, mjete të minuara dhe edhe trupa të pajetë të ushtarëve rusë. Në një hapësirë kaq të ngushtë, rrezik shtesë paraqesin edhe plumbat që mund të rikoshetojnë në mënyrë të pakontrollueshme.
Kosto fizike dhe psikologjike e një lufte nën tokë
Qëndrimi për muaj të tërë në një tubacion të ngushtë ka lënë pasoja të dukshme te ushtarët. Sipas komandantëve ukrainas, shumë prej tyre kanë pësuar dëmtime nga qëndrimi i zgjatur në gjunjë, ndërsa të tjerë kanë kaluar episode paniku dhe vështirësi në frymëmarrje për shkak të hapësirës së mbyllur.
Në këtë operacion janë përfshirë edhe vullnetarë kolumbianë, të cilët kanë përshkruar ditë të tëra pune vetëm për të pastruar segmente të caktuara të tubacionit. Kjo tregon jo vetëm shkallën e improvizimit, por edhe koston e lartë njerëzore të një metode që paraqitet si zgjidhje taktike.
Sukses taktik, por jo kthesë në luftë
Sipas ushtrisë ukrainase, gjatë operacionit janë vrarë mbi 100 ushtarë rusë dhe 30 të tjerë janë kapur robër. Këto shifra mbeten pjesë e pretendimeve të palës ukrainase dhe nuk paraqiten të verifikuara në mënyrë të pavarur.
Edhe pse presidenti Volodymyr Zelensky e ka përshëndetur operacionin si sukses, pamja më e gjerë e frontit mbetet shumë më e ashpër. Shtatë muaj për të pastruar dhe përshkuar 15 kilometra në një tubacion të errët dhe të rrezikshëm tregojnë jo vetëm përshtatjen taktike të Kievit, por edhe sa i ngurtësuar dhe i kushtueshëm është bërë ky konflikt.
Lufta nën tokë në Harkiv nxjerr në pah një realitet të zymtë të frontit ukrainas: kur qielli kontrollohet nga dronët dhe sipërfaqja goditet pa pushim, mbijetesa dhe manovra zhvendosen në korridore të ngushta, të errëta dhe vdekjeprurëse.
Përtej suksesit që pretendohet nga Kievi, ky operacion duket më shumë si shenjë e ashpërsimit të luftës sesa si provë se balanca në terren ka ndryshuar realisht.
