Shtetet e Bashkuara kanë miratuar në parim një shitje të mundshme të sistemeve raketore HIMARS për Shqipërinë, në një paketë që llogaritet rreth 210 milionë dollarë. Por ky është vetëm hapi paraprak: sipas versionit zyrtar amerikan, miratimi nuk nënkupton që marrëveshja përfundimtare është firmosur apo që sistemet janë në rrugë për t’u dorëzuar.

Çfarë përfshin paketa e miratuar
Paketa e paraqitur përfshin dy sisteme M142 HIMARS, bashkë me raketa me precizion të lartë dhe pajisje mbështetëse që, sipas palës amerikane, synojnë të rrisin kapacitetet mbrojtëse të Shqipërisë si vend anëtar i NATO-s.
Në listën e publikuar përfshihen gjashtë kontejnerë me raketa M31A2 GMLRS Unitary dhe gjashtë kontejnerë me raketa M30A2 GMLRS Alternative Warhead. Po ashtu parashikohen tetë sisteme taktike për drejtimin e artilerisë dhe dy automjete ushtarake Humvee.
Komunikime, trajnim dhe mbështetje teknike
Paketa nuk kufizohet vetëm te lëshuesit dhe municionet. Ajo përfshin edhe sisteme komunikimi, radio taktike, pajisje navigimi, mjete logjistike, pjesë këmbimi dhe pajisje për mirëmbajtjen e sistemeve.
Në skemë janë përfshirë gjithashtu trajnim i personelit, asistencë teknike dhe mbështetje logjistike, elementë që zakonisht shoqërojnë programe të tilla afatgjata dhe me kosto të lartë.
Si do të financohet dhe kush është kontraktori
Sipas të dhënave të publikuara, financimi i blerjes pritet të realizohet përmes programit amerikan të Financimit Ushtarak të Jashtëm. Vlera e parashikuar e paketës është 210 milionë dollarë.
Kontraktori kryesor i shitjes është planifikuar të jetë kompania amerikane Lockheed Martin, një nga emrat kryesorë të industrisë së mbrojtjes në SHBA.
Çfarë thotë Uashingtoni dhe çfarë nuk është vendosur ende
Sipas Departamentit Amerikan të Shtetit, qëllimi i shitjes është forcimi i sigurisë së një aleati të NATO-s dhe rritja e aftësisë së Shqipërisë për t’iu përgjigjur kërcënimeve aktuale dhe të ardhshme, përfshirë kapacitetet për goditje me precizion në distanca të gjata.
Zbatimi i programit parashikon edhe udhëtime periodike në Shqipëri të përfaqësuesve të qeverisë amerikane dhe kompanisë kontraktore për menaxhimin e programit, instalimin e pajisjeve dhe trajnimin e personelit.
Megjithatë, miratimi amerikan i referohet një shitjeje të mundshme. Në këtë fazë nuk ka konfirmim për nënshkrimin e kontratës përfundimtare dhe as për dorëzimin real të sistemeve.
Në terma praktikë, bëhet fjalë për një autorizim politik dhe procedural nga pala amerikane, jo për një furnizim të kryer. Për një paketë të kësaj shkalle, diferenca mes njoftimit dhe realizimit mbetet thelbësore.
Pikërisht për këtë arsye, pesha reale e lajmit qëndron te hapja e rrugës për blerjen, ndërsa vendimi final dhe zbatimi konkret mbeten ende për t’u parë.
