Bashkia e Tiranës po hyn në një fazë të re bllokimi administrativ, pasi largimi i Anuela Ristanit nga detyra e kryetares së komanduar e kthen sërish institucionin te firma e Erion Veliajt, edhe pse ai ndodhet në paraburgim. Sipas interpretimit ligjor të cituar në debat, kryetari i zgjedhur mund ta ushtrojë funksionin edhe nga qelia, por praktikisht kjo pritet të përkthehet në vonesa, lëvizje burokratike shtesë dhe më shumë paqartësi për qytetin.
Firma mbetet te kryetari, edhe nga paraburgimi
Sipas juristëve të përfshirë në diskutim publik, ligji nuk e ndalon Erion Veliajn të vijojë ushtrimin e detyrës së kryetarit të Bashkisë së Tiranës edhe në kushtet e paraburgimit. Kjo do të thotë se aktet administrative mund t’i dërgohen për firmë në ambientet e paraburgimit, përmes sekretarit të përgjithshëm ose strukturave juridike të bashkisë.
Avokati Arbër Hoxha argumenton se kjo situatë ishte e pritshme pas rikthimit në detyrë dhe se, në aspektin formal, mungesa e lirisë nuk e bën të pamundur ushtrimin e funksionit. Megjithatë, vetë ky mekanizëm ngre pikëpyetje serioze për ritmin dhe efikasitetin e vendimmarrjes në institucionin më të madh vendor në vend.
Pa delegim, çdo vendim kalon nga qelia
Problemi kryesor, sipas avokatit Indrit Sefa, lidhet me faktin se Veliaj nuk ka autorizuar asnjë nga nënkryetarët. Në këto kushte, çdo akt që del nga Bashkia e Tiranës duhet të shkojë në paraburgimin e Durrësit për t’u firmosur dhe më pas të kthehet për protokollim.
Sipas këtij interpretimi, nënkryetarët dhe drejtorët mund të ndjekin punën e përditshme sipas strukturës së institucionit, por nuk mund të përfaqësojnë bashkinë përballë palëve të treta. Kjo e ngushton praktikisht zinxhirin e vendimmarrjes te një firmë e vetme, në një kohë kur bashkia përballet me nevoja të përditshme operative.
Juristët flasin për aktivitet jo normal të bashkisë
Sefa e cilëson situatën si një gjendje ku Bashkia e Tiranës nuk po ushtron aktivitet normal. Ai i referohet nenit 64 të ligjit për vetëqeverisjen vendore, sipas të cilit veprimtaritë administrative të bashkisë kryhen nga kryetari, me përjashtim të kompetencave të këshillit bashkiak.
Deri në momentin kur Anuela Ristani ushtronte drejtimin e komanduar, institucioni kishte një zgjidhje të përkohshme për përfaqësimin. Me mbarimin e këtij delegimi, barra administrative dhe përfaqësuese rikthehet sërish te Veliaj, përfshirë edhe raportin me mbledhjet e Këshillit Bashkiak.
Debati për masën e sigurisë dhe koston për qytetarët
Në këtë debat është ngritur edhe çështja nëse masa aktuale e sigurisë po prodhon pasoja të drejtpërdrejta për administrimin e qytetit. Hoxha vlerëson se një masë më e butë, si detyrimi për paraqitje, do të ishte më e përshtatshme për aq kohë sa, sipas tij, hetimet kanë përfunduar dhe provat nuk mund të dëmtohen.
Ky është një qëndrim i shprehur nga mbrojtja juridike dhe jo një vendim i gjykatës. Ndërkohë, përtej debatit procedural, problemi mbetet politik dhe institucional: qytetarët përballen me një bashki ku ligji mund të lejojë vazhdimësinë formale, por jo domosdoshmërisht funksionimin normal të përditshëm.
Në letër, mekanizmi i firmës nga paraburgimi mund të mbahet në këmbë. Në praktikë, ai e lë Bashkinë e Tiranës të varur nga procedura të stërzgjatura dhe nga një drejtim në distancë që vështirë se mund të quhet normal për administrimin e kryeqytetit.
Pikërisht këtu qëndron thelbi i ngërçit: jo nëse firma mund të hidhet, por sa i kushton qytetit një institucion që funksionon me vendime që bëjnë vajtje-ardhje deri në qeli.