Qeveria po e shet Price Watch si mjet për transparencë në çmimet e produkteve bazë dhe detergjentëve, por vetë pritshmëria për ulje reale të çmimeve mbetet e paqartë. Deri tani, mesazhi zyrtar është se platforma kërkon kohë, koordinim institucional dhe bashkëpunim, ndërsa familjet përballen me kosto që nuk presin.
Transparencë në ekran, por jo domosdoshmërisht në faturë
Sipas qeverisë, ngritja e platformës Price Watch Albania pritet të garantojë më shumë transparencë dhe të frenojë rritjen e pajustifikueshme të çmimeve për një pjesë të produkteve të shportës dhe detergjentëve.
Por kalimi nga monitorimi te ulja konkrete e çmimeve nuk paraqitet si proces i shpejtë. Eksperti i ekonomisë Igli Tola vlerëson se për të parë rezultat në reduktimin e çmimeve duhet kohë e gjatë zbatimi, si edhe koordinim me institucione si Tatimet, Autoriteti i Konkurrencës, inspektoratet dhe AKU-ja.
Një vit kohë për transparencë, ndërsa tregu kërkon ndërhyrje më të prekshme
Sipas versionit zyrtar, nevojitet rreth një vit për të garantuar transparencë për konsumatorët. Kjo do të thotë se efekti mbi xhepin e qytetarëve mbetet ende në pritje, edhe pse presioni nga çmimet është aktual dhe i përditshëm.
Në këtë sfond, dilema mbetet nëse qeveria po kufizohet te publikimi i të dhënave, pa prekur me masa më të forta mekanizmat që ndikojnë realisht te çmimi final në raft.
Krahasimi me Greqinë nxjerr në pah ritmin e ngadaltë
Ndërsa në Shqipëri kërkohet kohë për të parë efektet, në Greqi qytetarët po përballen me një realitet tjetër në supermarket. Prej ditësh, sipas raportimeve nga terreni, 1,600 produkte ushqimore dhe mjete shkollore shiten 5 deri në 30% më lirë.
Në dëshmitë e dhëna nga emigrantë shqiptarë në Greqi raportohen disa shembuj konkretë: vaji nga 6.10 euro në 5.54 euro, salca e domates nga 1.43 euro në 0.84 euro, makaronat nga 1.46 euro në 0.99 euro, toni nga 8 euro në 5.50 euro dhe gjalpi nga 2.92 euro në 2.18 euro. Uljet, sipas tyre, kanë sjellë edhe fluks të lartë blerësish në supermarkete.
Kritikat: reagim i vonuar përballë krizave të çmimeve
Për ekonomistin Igli Tola, vendimmarrja e qeverisë shqiptare në kohë krize ka ardhur me vonesë dhe me efekt të kufizuar. Ai kujton se edhe gjatë valës inflacioniste pas luftës Rusi-Ukrainë, qeveria u fokusua te bordet e karburanteve dhe ushqimeve bazë, pa ndërhyrë në subvencionimin e konsumit apo në uljen e disa taksave për produktet e nevojës së parë.
Presioni mbi çmimet, ndërkohë, është ushqyer edhe nga zhvillimet ndërkombëtare. Konfliktet në Lindjen e Mesme dhe lëvizjet në çmimin e karburanteve kanë ndikuar më pas edhe te shtrenjtimi i produkteve të shportës.
Pikërisht këtu matet edhe diferenca mes reklamimit të një platforme dhe ndikimit real në treg: konsumatorët nuk blejnë transparencë, por çmim më të ulët. Për momentin, në Shqipëri kjo mbetet më shumë një pritje sesa një rezultat i verifikuar.