Kryeministri Edi Rama pranoi se bizneset në Shqipëri mbeten të pambrojtura në hapësirën digjitale, ndërsa paraqiti një paketë ambicioze për infrastrukturën teknologjike të shtetit. Në Forumin e Dytë të Inovacionit, ai foli për ngritjen e një cloud-i publik, kapaciteteve kombëtare kompjuterike dhe data center-ave, duke e lidhur këtë me sigurinë e të dhënave dhe me shërbimet digjitale.
Alarm për sektorin privat, sipas versionit të qeverisë
Në qendër të deklarimeve ishte paralajmërimi se sektori privat është i ekspozuar ndaj rreziqeve kibernetike. Rama tha se bizneset që operojnë online mbeten në nivele të ulëta dhe kërkoi masa parandaluese, duke kujtuar edhe sulmet e mëparshme ndaj platformave shtetërore.
Ky është një pranim i drejtpërdrejtë se digjitalizimi nuk po ecën me të njëjtin ritëm jashtë administratës, pavarësisht retorikës së gjatë të qeverisë për modernizimin teknologjik. Shqetësimi i shprehur nga vetë kryeministri ngre pikëpyetje edhe për gatishmërinë reale të tregut dhe të institucioneve për të përballuar rreziqe të tilla.
Plani për cloud publik dhe kapacitete kombëtare
Sipas Ramës, qeveria synon të ngrejë një strukturë publike cloud dhe një kapacitet kompjuterik kombëtar, me idenë që të dhënat shtetërore të aksesohen në mënyrë të sigurt nga sipërmarrja dhe bota akademike. Ai përmendi edhe një katalog shërbimesh, që sipas tij do të ndihmonte ndërtimin më të shpejtë dhe më të saktë të zgjidhjeve digjitale.
Po ashtu, u bë e ditur se po eksplorohet mundësia e ngritjes së data center-ave, megjithëse vetë Rama e pranoi se ky proces është më kompleks sesa duket. Deri tani nuk u dhanë afate, kosto apo detaje konkrete për mënyrën se si do të financohen dhe administrohen këto struktura.
Qeveria flet për rritje të fortë në teknologji
Në forum u prezantuan edhe shifra për sektorin e teknologjisë. Sipas Ramës, eksportet kanë arritur në 222 milionë euro, rreth trefishi i pak viteve më parë, ndërsa në këtë sektor janë aktivë afro 30 mijë profesionistë.
Ai tha se 7 në 10 protagonistë të sektorit janë nën moshën 35 vjeç dhe se pesha e teknologjisë në prodhimin e përgjithshëm kombëtar ka arritur në 2.2 për qind. Objektivi i shpallur nga qeveria mbetet që eksportet e teknologjisë të shkojnë në 1 miliard euro, një synim i madh që për momentin u paraqit pa një hartë të detajuar zbatimi.
Startup-et dhe sulmi verbal ndaj portaleve
Rama tha se mbështetja për startup-et do të vazhdojë, ndërsa u ndal edhe te presioni që, sipas tij, është ushtruar ndaj tyre nga disa portale. Në të njëjtën dalje ai përdori edhe gjuhë përçmuese ndaj mediave që i kritikojnë këto politika.
Deklarata e tij e zhvendosi për pak vëmendjen nga çështja kryesore, ajo e sigurisë digjitale dhe e infrastrukturës publike. Më shumë sesa sqarime për standardet, mbrojtjen e të dhënave apo përgjegjësinë institucionale, forumi prodhoi një tjetër seri objektivash të mëdhenj që mbeten për t’u parë nëse do të kalojnë nga podiumi në zbatim.
Në thelb, mesazhi i qeverisë ishte i dyfishtë: nga njëra anë u reklamua rritja e sektorit të teknologjisë, nga ana tjetër u pranua se bizneset private janë ende të dobëta përballë sulmeve kibernetike.
Pikërisht këtu mbetet prova reale për institucionet: jo tek shpallja e planeve të reja, por tek transparenca, financimi dhe siguria konkrete e sistemeve që prekin të dhënat publike dhe aktivitetin ekonomik.