Yehuda Aharon Widawski, i konsideruar si i mbijetuari më i vjetër i Holokaustit në Izrael, ka ndërruar jetë në moshën 107-vjeçare. Lajmi u raportua nga mediat izraelite dhe u konfirmua edhe nga Memoriali dhe Muzeu Auschwitz-Birkenau, duke rikthyer në vëmendje historinë e një njeriu që i mbijetoi një prej kapitujve më të errët të shekullit XX.
Një jetë e shënuar nga Auschwitz
Widawski kishte lindur në Poloni në vitin 1919 dhe ishte mes të mbijetuarve të kampit të përqendrimit Auschwitz. Sipas të dhënave të bëra publike, pjesa më e madhe e familjes së tij u vra gjatë pushtimit nazist.
Holokausti mbetet një nga krimet më të mëdha në historinë moderne, ku nazistët vranë rreth 6 milionë hebrenj në Europë. Në këtë panoramë tragjike, çdo dëshmi e mbijetesës mbart edhe peshën e kujtesës kolektive.
Jeta e re pas luftës
Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Widawski emigroi në Izrael në vitin 1950, ku ndërtoi jetën e tij nga e para. Ky ishte rrugëtimi i shumë të mbijetuarve, të cilët pas shkatërrimit total në Europë kërkuan të rindërtonin ekzistencën e tyre në një realitet të ri.
Në Izrael, ai jetoi deri në fundin e jetës, ndërsa emri i tij mbeti i lidhur jo vetëm me mbijetesën, por edhe me punën për ruajtjen e kujtesës historike.
Puna për varret hebraike në Poloni
Nga viti 1978, Widawski iu përkushtua restaurimit të varreve hebraike në Poloni. Sipas Memorialit dhe Muzeut Auschwitz-Birkenau, ai ndihmoi në identifikimin dhe shënimin e më shumë se 3 mijë varreve hebraike.
Ky angazhim e vendosi figurën e tij përtej historisë personale të mbijetesës: si pjesë e përpjekjes për të ruajtur gjurmët e një komuniteti që nazizmi tentoi ta zhdukte fizikisht dhe nga memoria publike.
Reagimet dhe shifrat e fundit në Izrael
Presidenti izraelit Isaac Herzog shprehu ngushëllime për familjen e Widawskit dhe e cilësoi jetën e tij si një dëshmi për triumfin e jetës, kujtesës dhe një fillimi të ri. Ky vlerësim pasqyron mënyrën si institucionet izraelite e vendosin kujtesën e Holokaustit në qendër të identitetit publik.
Sipas të dhënave të publikuara në prill nga një agjenci qeveritare izraelite, rreth 109 mijë të mbijetuar të Holokaustit jetonin ende në Izrael. Shifra tregon se brezi i dëshmitarëve të drejtpërdrejtë po pakësohet me shpejtësi, ndërsa pesha e dokumentimit historik bëhet edhe më e madhe.
Vdekja e Yehuda Widawskit mbyll jetën e një njeriu që kaloi nga kampi i përqendrimit te puna e gjatë për ruajtjen e kujtesës hebraike.
Me largimin e brezit të të mbijetuarve, historia e Holokaustit mbetet edhe më e varur nga dëshmitë, dokumentet dhe institucionet që e mbajnë të gjallë kujtesën e saj.