Një parashikim i ri nga studiues të klimës ngre alarmin për koston njerëzore të temperaturave ekstreme: deri në 451 mijë vdekje shtesë nga nxehtësia gjatë gjashtë muajve të ardhshëm. Vlerësimi nuk paraqitet si shifër e sigurt, por si projeksion i bazuar në lidhjen historike mes vapës së fortë dhe vdekjeve, në një moment kur El Niño po zhvillohet mbi një klimë tashmë më të nxehtë.
Projeksioni për periudhën shtator 2026–shkurt 2027
Sipas studiuesve, periudha nga shtatori 2026 deri në shkurt 2027 mund të shoqërohet me një rritje të ndjeshme të vdekjeve të lidhura me nxehtësinë. Shifra prej 451 mijë rastesh shtesë del nga krahasimi i temperaturave të larta me efektet që ato kanë pasur historikisht mbi vdekshmërinë.
Analiza është ndërtuar mbi të dhëna nga 24,378 rajone në botë. Studiuesit kanë krahasuar muaj pas muaji temperaturat dhe vdekjet shtesë nga nxehtësia për periudhën 1996–2025, duke i kombinuar më pas këto të dhëna me parashikimet e temperaturave të lidhura me El Niño-n.
Cilat vende shihen si më të ekspozuara
Sipas vlerësimit, vendet tropikale pritet të mbajnë barrën më të rëndë. Nigeria, Indonezia, Sudani, India dhe Brazili renditen ndër zonat ku parashikohen më shumë humbje jete të lidhura me të nxehtin ekstrem.
Edhe Shtetet e Bashkuara përfshihen në projeksion, me rreth 3,500 vdekje shtesë të pritshme nga nxehtësia gjatë së njëjtës periudhë. Kjo tregon se goditja nuk kufizohet vetëm te vendet më të varfra, edhe pse ekspozimi dhe kapaciteti për përballim mbeten thellësisht të pabarabarta.
Rreziku nuk ndalet te temperaturat
Studiuesit paralajmërojnë se pasojat e një El Niño të fuqishëm nuk maten vetëm me termometrin. Fenomeni mund të sjellë njëkohësisht thatësira, zjarre dhe përmbytje, duke shtuar presionin mbi sistemet shëndetësore, bujqësinë dhe furnizimin me ujë.
Nëse goditen prodhimi bujqësor dhe zinxhirët e furnizimit, pasoja të menjëhershme mund të ndihen te siguria ushqimore dhe te çmimet. Programi Botëror i Ushqimit ka paralajmëruar se një El Niño i fortë mund të shtyjë rreth 50 milionë njerëz drejt urisë akute.
Çfarë kërkojnë studiuesit nga autoritetet
Sipas raportimeve të "The Guardian", studiuesit argumentojnë se projeksione të tilla mund t'u japin autoriteteve një dritare për reagim më të hershëm. Mes masave të përmendura janë paralajmërime më të mira për valët e të nxehtit, hapja e qendrave të ftohjes dhe shtimi i personelit shëndetësor gjatë orëve më kritike.
Po ashtu përmendet nevoja për mbrojtje më të fortë për punëtorët që ekspozohen jashtë në temperatura të larta. Paralajmërimi i ekspertëve është se ngjarje që sot konsiderohen ekstreme mund të bëhen më të shpeshta, ndërsa El Niño vepron mbi efektin e akumuluar të ngrohjes globale nga gazrat serrë.
Në thelb, alarmi nuk lidhet vetëm me një fenomen natyror ciklik, por me faktin se ai po godet një klimë që është bërë më e nxehtë dhe më e paqëndrueshme.
Kjo e bën çdo projeksion për humbje jete, ushqim dhe ujë jo thjesht një çështje moti, por një test serioz për gatishmërinë e institucioneve publike.