Tensionet mes Estonisë dhe Rusisë janë rritur pas akuzave të Talinit se një zjarr në kompaninë e mbrojtjes Milrem Robotics ishte akt sabotimi i urdhëruar nga shërbimet speciale ruse. Pretendimi është bërë nga zyrtarët më të lartë estonezë, por deri tani pa detaje publike mbi provat, ndërsa Moska e mohon çdo përfshirje.
Akuza e Talinit ndaj Moskës
Sipas autoriteteve estoneze, sulmi me zjarrvënie ndodhi natën mes 14 dhe 15 gushtit në Milrem Robotics, një kompani me bazë në Talin që furnizon Ukrainën me automjete ushtarake pa pilot.
Kryeministrja estoneze Kristen Michal deklaroi se autoritetet kanë arritur në përfundimin se pas incidentit qëndrojnë shërbimet speciale ruse. Ajo nuk dha më tej hollësi publike për provat që mbështesin këtë vlerësim.
Çfarë thanë shërbimet estoneze të sigurisë
Ministri i Jashtëm Margus Tsahkna tha se informacionet e mbledhura nga Shërbimi i Sigurisë së Brendshme të Estonisë, Kapo, i lejojnë institucionet të konkludojnë se zjarri ishte një akt sabotimi i urdhëruar nga shërbimet speciale të Federatës Ruse.
Sipas versionit zyrtar në Estoni, personat e dyshuar për sulmin janë arrestuar. Shefja e Kapo-s, Margo Palloson, tha se bëhet fjalë për shtetas letonezë që kishin jetuar në Rusi dhe që, sipas saj, kishin marrë pjesë edhe në incidente të mëparshme.
Tre persona u arrestuan në Letoni dhe u ekstraduan në Estoni në fillim të këtij muaji.
Dyshime për një fushatë më të gjerë në Evropë
Zyrtarët estonezë e kanë lidhur incidentin me atë që e konsiderojnë një fushatë më të gjerë presioni dhe sabotimi nga Rusia në territorin evropian.
Sipas Palloson, Rusia po kërkon vazhdimisht persona që mund të përdoren për akte sabotimi në vende evropiane. Ajo shtoi se rasti ndaj Milrem Robotics ishte sulmi i parë i suksesshëm i këtij lloji që autoritetet estoneze i atribuojnë Rusisë gjatë këtij viti.
Po ashtu, Kapo ka paralajmëruar se personat e rekrutuar për operacione të tilla mund të manipulohen ose mashtrohen për qëllimin real të veprimeve të tyre.
Mbështetje nga aleatët, por edhe mohim nga Kremlini
Akuzat e Estonisë kanë marrë mbështetje publike nga disa aleatë evropianë. Presidenti francez Emmanuel Macron e cilësoi shtimin e akteve armiqësore si një përshkallëzim të rrezikshëm dhe përmendi edhe incidentin e gushtit në aeroportin e Leipzigut në Gjermani, ku u gjet një dron me eksploziv pranë avionëve të mallrave ukrainas.
Një zëdhënës i Bashkimit Evropian deklaroi se BE-ja do të vazhdojë mbështetjen për Ukrainën. Në të njëjtën linjë, edhe Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u bëri thirrje vendeve evropiane të ruajnë qetësinë dhe të mos tërhiqen nga mbështetja ndaj Kievit.
Nga ana tjetër, Kremlini e ka mohuar përfshirjen. Zëdhënësi i Vladimir Putinit, Dmitry Peskov, i quajti akuzat estoneze të pabazuara dhe pa lidhje me realitetin.
Përplasja vjen në një moment kur klima e sigurisë në Evropë mbetet e ndezur dhe çdo pretendim për sabotim trajtohet si pjesë e një fronti më të gjerë presioni rreth luftës në Ukrainë.
Megjithatë, përtej deklaratave politike dhe mbështetjes së aleatëve, publiku ende nuk ka parë prova të detajuara që do ta bënin më të verifikueshëm versionin zyrtar të Talinit.