Shqetësimi në kampin perëndimor po artikulohet më hapur: zyrtarë të NATO-s dhe disa liderë europianë po paralajmërojnë se Kremlini mund të kërkojë tension të kontrolluar me Aleancën, përmes provokimeve që nuk kalojnë domosdoshmërisht në përplasje të drejtpërdrejtë ushtarake. Në qendër të alarmit është vlerësimi se Vladimir Putin mbetet i gatshëm të marrë rreziqe dhe të testojë reagimin e vendeve anëtare.
Sinjali i NATO-s: rreziku lidhet me provokimet, jo vetëm me frontin ushtarak
Në një konferencë sigurie në Estoni, zëvendëskomandanti suprem i NATO-s në Europë, gjenerali britanik Sir John Stryger, e përshkroi Putinin si “gjithnjë e më të paparashikueshëm” dhe të gatshëm të marrë rreziqe.
Sipas deklarimeve të tij për Associated Press, vendet e Aleancës duhet të tregohen veçanërisht të kujdesshme në një mjedis që ai e cilësoi të ndezshëm. Në versionin e paraqitur nga zyrtari i NATO-s, Rusia mund të synojë provokime që do të shtynin Aleancën drejt një reagimi të tepruar, me synim krijimin e përçarjeve të brendshme mes vendeve anëtare.
Sabotime, spiunazh dhe dronë: skenarët që po qarkullojnë në qarqet perëndimore
Shqetësimet e ngritura publikisht përfshijnë disa skenarë: sabotime, spiunazh, si edhe sulme me dronë apo raketa. Këto nuk paraqiten si prova për një ofensivë të afërt të drejtpërdrejtë ndaj NATO-s, por si forma presioni dhe testimi të kufijve të reagimit perëndimor.
Edhe kryeministri polak Donald Tusk ka folur për mundësinë që Rusia të përdorë sulme me dronë ose raketa, të cilat më pas mund t’i paraqesë si incidente aksidentale. Ndërkohë, presidenti francez Emmanuel Macron ka kërkuar masa për mbrojtjen e infrastrukturës kritike, veçanërisht nga kërcënimet me dronë dhe në hapësirën kibernetike.
Jo të gjithë shohin të njëjtin rrezik të afërt
Pavarësisht tonit alarmues të disa deklaratave, ka edhe zëra më të përmbajtur në kampin perëndimor. Disa zyrtarë europianë theksojnë se nuk ka prova që Rusia po përgatit aktualisht një konflikt të drejtpërdrejtë ushtarak me NATO-n.
Presidenti i Letonisë, Edgars Rinkēvičs, ka deklaruar se nuk vërehet grumbullim i forcave ruse pranë vendeve baltike. Në të njëjtën linjë, ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, është shprehur se Putin nuk dëshiron një përballje me Aleancën. Këto qëndrime tregojnë se brenda aleatëve ekziston kujdes, por jo një lexim krejtësisht unik të rrezikut.
Zelensky paralajmëron për goditje ndaj një vendi tjetër europian
Pas takimit me Donald Trump në Nju Jork, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dha një tjetër sinjal alarmi, duke thënë se Rusia mund të tentojë të godasë një tjetër vend europian me dronë, raketa apo edhe përmes një operacioni tokësor.
Sipas tij, objektivi i Moskës do të ishte përçarja e vendeve europiane dhe dobësimi i mbështetjes perëndimore për Ukrainën. Zelensky përmendi edhe incidente me dronë dhe shkelje kufitare në Moldavi, Rumani dhe Poloni, si dhe probleme të raportuara në aeroporte në Gjermani dhe në vendet e Europës Veriore.
Frika nga përshkallëzimi dhe dilema e reagimit
Mesazhi i Zelenskyt për vendet europiane ishte që shkeljeve të tilla t’u jepet përgjigje, me argumentin se mungesa e reagimit mund të inkurajojë hapa të tjerë nga Moska.
Në thelb, sfida për NATO-n dhe qeveritë europiane mbetet e dyfishtë: të ruajnë gatishmërinë dhe të mbrojnë infrastrukturën e tyre, pa rrëshqitur në një përshkallëzim që mund të shfrytëzohet politikisht nga Kremlini. Lufta në Ukrainë vazhdon, ndërsa paralajmërimet publike po bëhen gjithnjë e më të forta.
Deklaratat e ditëve të fundit tregojnë se alarmi në Perëndim nuk lidhet vetëm me vijën e frontit në Ukrainë, por edhe me rrezikun e incidenteve të llogaritura që mund të testojnë unitetin e NATO-s.
Pikërisht aty mbetet edhe nyja kryesore: sa reale janë këto skenarë, sa përdoren si sinjal politik, dhe sa e gatshme është Europa të reagojë pa u futur në kurthin e një përshkallëzimi të kërkuar nga Moska.