Një tjetër projekt me peshë në qendër të Tiranës po shtyhet përpara nga qeveria, këtë herë me pesë propozime të përzgjedhura për “Tirana Fountain Tower”, në zonën e njohur si Tajvani. Edhe pse paraqitet si zhvillim privat në pronë private, vetë qeveria pranon se ndërhyrja do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në gjithë hapësirën përreth Parkut Rinia.
Pesë projekte për një pikë të ndjeshme të qytetit
Kryeministri Edi Rama mori pjesë në prezantimin e pesë projekteve të përzgjedhura në konkursin për zhvillimin e “Tirana Fountain Tower”. Bëhet fjalë për një ndërhyrje në një nga zonat më të frekuentuara dhe më të debatuara të kryeqytetit, aty ku çdo transformim prek jo vetëm pronën konkrete, por edhe raportin e qytetit me hapësirat publike.
Sipas versionit të paraqitur nga Rama, për projekte të kësaj natyre po kërkohet të mbështeten profesionistë me eksperiencë në planifikim urban, arkitekturë dhe ndërtim, me argumentin se bëhet fjalë për zhvillime me impakt të veçantë për qytetin.
Qeveria e paraqet si zhvillim privat me efekt publik
Në fjalën e tij, Rama theksoi se projekti është i sipërmarrjes private dhe zhvillohet në një pronë private. Por ai pranoi edhe anën tjetër të çështjes: ndërtimi parashikohet të ketë ndikim të rëndësishëm në të gjithë hapësirën përreth, pasi zona ndodhet në zemër të Parkut Rinia.
Kjo e bën debatin më të gjerë se sa kufijtë formalë të pronës. Kur një ndërhyrje private prek një nga nyjet urbane më të ndjeshme të Tiranës, pyetja nuk mbetet vetëm estetike apo teknike, por lidhet drejtpërdrejt edhe me mënyrën se si menaxhohen interesat publike në qendër të qytetit.
Rama rikthen historinë e “Tajvanit” dhe simbolikën e zonës
Gjatë prezantimit, Rama u ndal edhe te historia e godinës dhe zonës së njohur si Tajvani. Ai e lidhi këtë hapësirë me periudhën e komunizmit, duke thënë se dikur qëndrimi ulur në kafe shihej si kërcënim për regjimin dhe se vendet për të kaluar kohën e lirë ishin të kufizuara.
Sipas tij, struktura te Parku Rinia mori emrin “Tajvani” nga vetë qytetarët, për shkak të formës që u kujtonte një arkitekturë kineze. Më pas, në periudhën e privatizimeve dhe të transformimeve urbane, godina ndryshoi funksion dhe volum, deri te projekti i ri që tani po vihet sërish në tavolinë.
Nga godina ekzistuese te kulla e re
Rama tha se godina aktuale ka nevojë për transformim për t’iu përgjigjur një qyteti që, sipas tij, ka nevoja dhe ambicie shumë më të mëdha se dekadat e kaluara. Me këtë argument, qeveria po e shtyn përpara procesin për rikoncektimin dhe rindërtimin e zonës.
Sipas njoftimit të bërë në aktivitet, konkursi ndërkombëtar synon të përcaktojë mënyrën se si do të zhvillohet më tej kjo pronë. Megjithatë, përtej gjuhës së ambicies urbane, mbetet thelbësore se çfarë peshe do të ketë interesi publik në një projekt që prek një nga hapësirat më të njohura të Tiranës.
Në thelb, qeveria po e paraqet projektin si një kombinim mes investimit privat dhe ndikimit urban të kontrolluar përmes konkursit. Por fakti që ndërhyrja hyn në zemër të Parkut Rinia e bën çështjen shumë më të ndjeshme se një zhvillim i zakonshëm ndërtimor.
Debati real nuk lidhet vetëm me formën e kullës që mund të ngrihet te Tajvani, por me standardin që po vendoset për përdorimin e hapësirave me peshë publike në qendër të Tiranës.