Rregullorja e GJKKO-së, e kritikuar për kufizimet që prek avokatët dhe gazetarët në sallat e gjyqit, është kthyer në çështje politike dhe institucionale. Në Komisionin e Ligjeve, ministri i Drejtësisë Toni Gogu dha sinjalin se ratifikimi i Konventës së Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Profesionit të Avokatit mund të detyrojë rishikim të akteve ekzistuese, përfshirë ato të institucioneve të drejtësisë.
Pyetja që vuri në shënjestër rregulloren
Debati u hap nga deputeti Arjan Ndoja, i cili ngriti drejtpërdrejt pikëpyetjen nëse rregullorja e miratuar nga GJKKO për sjelljen e avokatëve mund të bjerë në kundërshtim me Konventën që po diskutohet për ratifikim.
Ai kërkoi të dijë nëse Ministria e Drejtësisë kishte bërë një analizë për përplasjen e mundshme mes standardeve të reja dhe rregullores së gjykatës. Në thelb, çështja lidhet me faktin nëse një akt i brendshëm i GJKKO-së mund të kufizojë të drejta që Konventa synon t’i mbrojë më qartë.
Çfarë pranoi ministri në Komision
Sipas versionit të paraqitur nga ministri, me miratimin e Konventës të gjitha institucionet do të duhet të shohin aktet e tyre ligjore dhe nënligjore për t’i përafruar me standardin europian.
Gogu tha se Ministria e Drejtësisë ka detyrimin të sigurojë respektimin e standardeve dhe që palët të mos pengohen në aksesin ndaj gjykatave, por theksoi se për rregulloren konkrete roli kryesor mbetet te vetë gjykata dhe te KLGJ. Kjo do të thotë se qeveria pranon nevojën për reflektim të standardeve të reja, por pa marrë përsipër drejtpërdrejt përgjegjësinë për aktin që ka shkaktuar përplasjen.
Bllokimi i proceseve dhe presioni mbi të drejtat
Ndoja e lidhi debatin jo vetëm me përmbajtjen e rregullores, por me pasojat që ajo po prodhon në praktikë. Sipas tij, bojkoti i Dhomës së Avokatisë ka sjellë moszhvillim procesesh, me pasoja që prekin afatet e paraburgimit dhe të drejtat e të pandehurve.
Ky është elementi më i ndjeshëm i debatit: kur një përplasje mes institucioneve dhe profesionistëve të ligjit kthehet në pengesë për zhvillimin e gjykimeve, kostoja nuk mbetet te procedura, por kalon te qytetarët dhe garancitë themelore të procesit të rregullt ligjor.
Kush mban përgjegjësi për rishikimin
Ministri deklaroi se është i gatshëm të ulet me palët nëse ato e konsiderojnë Ministrinë e Drejtësisë si institucionin e duhur për të ndihmuar në zgjidhje, por nënvizoi se ministria nuk mund të kapërcejë kompetencat kushtetuese e ligjore.
Në të njëjtën kohë, ai tha se shteti, pas ratifikimit të Konventës, duhet t’u vërë në dijeni institucionet për detyrimet që rrjedhin prej saj. Pra, sipas qeverisë, barra për përshtatjen e akteve bie mbi çdo institucion, ndërsa mbetet për t’u parë nëse kjo do të përkthehet në ndryshime konkrete te rregullorja e debatueshme e GJKKO-së.
Për momentin, qeveria flet për standarde që duhen mishëruar në akte, ndërsa konflikti praktik mbi rregulloren e GJKKO-së mbetet i hapur.
Deri tani nuk është bërë publik ndonjë qëndrim që të sqarojë nëse rregullorja aktuale bie realisht ndesh me Konventën, ndonëse vetë debati në Komision tregoi se çështja nuk mund të kalojë më si një procedurë e brendshme pa pasoja publike.