Një deklaratë e fortë e Donald Trump ka thelluar çarjen me Kievin, pasi presidenti amerikan sugjeroi hapur se Ukraina duhet të ketë një president të ri. Përplasja erdhi menjëherë pas reagimit të ashpër të Volodymyr Zelenskyt ndaj marrëveshjes së shpallur nga Uashingtoni me Moskën për naftën ruse.
Përplasja u ndez pas marrëveshjes për naftën ruse
Sipas versionit të bërë publik nga Trump, SHBA-ja ka arritur një marrëveshje me Moskën për të pezulluar sanksionet mbi eksportet ruse të naftës deri më 7 prill.
Zelensky e kritikoi këtë lëvizje, duke paralajmëruar se lirimi i miliona tonëve naftë ruse në SHBA dhe në tregjet botërore do t’i siguronte Kremlinit më shumë para për të vazhduar luftën në Ukrainë. Ai e cilësoi marrëveshjen si një favor për Vladimir Putinin.
Trump: Ukraina të ketë një udhëheqës të ri
Teksa largohej nga Shtëpia e Bardhë, Trump sulmoi drejtpërdrejt presidentin ukrainas, duke thënë se Zelensky “dëshiron t’i krijojë probleme botës” duke vijuar të autorizojë sulmet ndaj rafinerive ruse.
Më pas ai shkoi edhe më tej, duke deklaruar se “është koha që Ukraina të ketë një president të ri” dhe se vendi duhet të ketë “një udhëheqës që mund të bëjë një marrëveshje”. Trump shtoi gjithashtu se Zelensky mund të kishte bërë shumë marrëveshje, por sipas tij nuk i ka bërë kurrë.
Takimi në Miami u ndërpre
Delegacioni i Zelenskyt dhe përfaqësues të Trump u takuan në Miami në bisedime që, të paktën zyrtarisht, synonin të diskutonin mënyrat për të bindur Rusinë t’i japë fund luftës.
Por takimi u ndërpre pasi pala ukrainase mori vesh për marrëveshjen Trump-Putin për naftën. Kjo e ktheu tryezën nga një tentativë negociimi në një përplasje të hapur politike dhe strategjike.
Presion ndaj Kievit për sulmet mbi rafineritë
Gjatë takimit, sipas informacionit të bërë publik, Witkoff dhe Kushner i komunikuan Kievit se nëse Ukraina vazhdon bombardimin e rafinerive ruse, inteligjenca amerikane do të ndalojë ndarjen e informacionit me shërbimet ukrainase.
Megjithatë, pas njoftimit për marrëveshjen me Moskën, një zyrtar ukrainas deklaroi se sulmet do të vazhdojnë. Delegacioni ukrainas vendosi gjithashtu të kthehet në shtëpi dhe të anulojë raundin e dytë të bisedimeve me SHBA-në, të planifikuar për 10 tetor.
Deklaratat e Trump dhe marrëveshja për naftën ruse tregojnë një zhvendosje të fortë të raportit me Kievin, në një moment kur lufta vazhdon dhe interesat energjetike po peshojnë drejtpërdrejt mbi diplomacinë.
Në thelb, sinjali që vjen nga Uashingtoni është se përplasja nuk është më vetëm me Moskën, por edhe me aleatin ukrainas që kundërshton koston politike dhe ushtarake të kësaj marrëveshjeje.