Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve reagoi pas sulmeve ndaj Gjykatës së Lartë dhe Gjykatës së Apelit gjatë protestave në kryeqytet, duke i cilësuar ngjarjet si akte të papranueshme që dëmtojnë jo vetëm godinat, por vetë funksionimin e drejtësisë. Në deklaratën e saj, organizata nuk ndalet vetëm te dhuna e ushtruar nga protestuesit, por ngre edhe përgjegjësi direkte për institucionet që kishin detyrë ligjore të parandalonin përshkallëzimin.
Dënim për sulmet dhe dëmet në gjykata
Sipas deklaratës së Shoqatës, zjarrvënia në mjediset e Gjykatës së Lartë dhe dëmtimi i dosjeve gjyqësore përbëjnë një goditje të rëndë ndaj institucioneve të drejtësisë. Organizata thekson se këto veprime cenojnë sigurinë e gjyqtarëve, nëpunësve gjyqësorë dhe stafit administrativ, ndërsa prekin drejtpërdrejt edhe aksesin e qytetarëve te drejtësia.
Shoqata argumenton se çdo pengesë në funksionimin e gjykatave përkthehet në pasoja konkrete për publikun, përmes vonesave dhe vështirësive në marrjen e vendimeve gjyqësore. Në këtë kuptim, sulmi ndaj gjykatave paraqitet jo thjesht si dëm material, por si goditje ndaj një shërbimi publik thelbësor.
Akuza të forta për mungesën e masave nga policia
Në pjesën më të drejtpërdrejtë të reagimit, Shoqata shpreh shqetësim për atë që e konsideron mungesë të masave të përshtatshme parandaluese dhe mbrojtëse nga strukturat e Policisë së Shtetit. Sipas saj, mbrojtja e institucioneve gjyqësore nuk mund të lihet në plan të dytë dhe as të varet nga zhvillimet e momentit gjatë tubimeve publike.
Deklarata ngre në mënyrë të qartë çështjen e përgjegjësisë shtetërore për sigurinë e gjykatave, duke nënvizuar se kjo nuk është çështje privilegji institucional, por detyrim ndaj qytetarëve dhe interesit publik. Në thelb, reagimi lë të kuptohet se zinxhiri i mbrojtjes ka dështuar pikërisht aty ku shteti pretendon kontroll mbi rendin dhe sigurinë.
Kritika edhe për gjuhën e Kryeministrit ndaj gjyqtarëve
Shoqata e Gjyqtarëve e konsideron problematike edhe gjuhën e përdorur publikisht nga Kryeministri ndaj gjyqtarëve që kanë shqyrtuar ose po shqyrtojnë kërkesat e prokurorisë për masat e sigurisë ndaj protestuesve. Sipas këtij qëndrimi, kritika ndaj vendimmarrjes gjyqësore mund të jetë e ligjshme, por nuk duhet të kalojë në delegjitimim personal apo trysni publike ndaj gjyqtarëve.
Sipas Shoqatës, deklarime të tilla nga kreu i ekzekutivit rrezikojnë të krijojnë perceptimin e ndërhyrjes në pavarësinë e gjyqësorit dhe të dëmtojnë besimin e publikut te vendimet e gjykatave. Organizata kujton se ligjshmëria dhe proporcionaliteti i masave të sigurisë vlerësohen vetëm nga gjykata, mbi bazën e ligjit, provave dhe rrethanave konkrete të çdo çështjeje.
Thirrje për vetëpërmbajtje institucionale
Në fund të reagimit, Shoqata u bën thirrje institucioneve shtetërore dhe aktorëve politikë të tregojnë vetëpërmbajtje, përgjegjshmëri dhe respekt për pavarësinë e pushtetit gjyqësor. Ajo kërkon masa të menjëhershme dhe efektive për sigurinë e gjykatave dhe ndalimin e çdo forme presioni ndaj gjyqtarëve për shkak të detyrës.
Mesazhi i saj është i qartë: nëse gjykatat mbeten të pambrojtura fizikisht dhe të ekspozuara ndaj presionit politik, dëmtohet jo vetëm sistemi i drejtësisë, por edhe vetë standardi i shtetit të së drejtës.
Reagimi i Shoqatës së Gjyqtarëve vjen në një moment kur tensioni i protestave është zhvendosur nga rruga drejt institucioneve, duke nxjerrë në pah jo vetëm dhunën e turmës, por edhe boshllëqet e shtetit në parandalim dhe ruajtje të pavarësisë së drejtësisë.
Përtej deklaratave zyrtare, çështja që mbetet është sa real ka qenë kapaciteti i institucioneve për të mbrojtur gjykatat dhe nëse retorika politike po e rëndon më tej klimën rreth vendimmarrjes gjyqësore.