Kuvendi pritet të mblidhet sot në një moment të ngarkuar politik, pas protestave të fundit dhe mes një klime mosbesimi ndaj institucioneve. Në këtë sfond, pedagogu dhe analisti Artan Fuga ka lëshuar një thirrje të drejtpërdrejtë ndaj deputetëve, duke kërkuar që seanca të mos reduktohet në ritualin e zakonshëm parlamentar, por të kthehet në një përballje reale me krizën.
Thirrje për seancë të jashtëzakonshme, jo debat formal
Fuga e cilëson mbledhjen e Kuvendit si një zhvillim pozitiv, por argumenton se situata kërkon një seancë të jashtëzakonshme dhe jo një rend dite, që sipas tij, fsheh debatin e vërtetë pas përplasjeve rutinë politike.
Sipas tij, qytetarët, të rinjtë, studentët dhe shtresa të ndryshme të shoqërisë nuk presin më retorikë boshe apo sharje politike, por zgjidhje konkrete që duhet të dalin nga institucioni ligjvënës. Ai nënvizon se përgjegjësia politike bie mbi Kuvendin dhe Presidentin, jo mbi deklaratat e zakonshme të ekzekutivit.
Akuza për heshtje dhe mungesë përgjegjësie të deputetëve
Në reagimin e tij, Fuga kritikon ashpër atë që e konsideron fshehje të deputetëve gjatë ditëve të fundit, duke thënë se një pjesë e madhe e tyre kanë munguar në përballjen publike me krizën dhe janë mjaftuar me deklarata të shkurtra në rrjete sociale.
Ai kërkon që deputetët të mos mbrohen pas disiplinës partiake, por të mbajnë përgjegjësi personale për votën, qëndrimin dhe rolin e tyre në Kuvend. Sipas tij, justifikimi me vijën e partisë nuk i çliron nga detyrimi kushtetues për të vepruar.
Pesë kërkesa për mënyrën si duhet të zhvillohet seanca
Fuga rendit disa kushte që, sipas tij, do t’i jepnin kuptim politik dhe institucional seancës. Ai kërkon që deputetët të mos sillen si blloqe të komanduar nga partitë, por si përfaqësues me mandat dhe përgjegjësi individuale.
Një tjetër kërkesë është që secili deputet të shprehet individualisht me zë ose me votë për zgjidhjet e mundshme që lejon Kushtetuta. Po ashtu, ai kërkon që e gjithë seanca të transmetohet minutë pas minute në të gjitha televizionet, për të shmangur mjegullën politike që zakonisht mbulon vendimmarrjet e rëndësishme.
Në të njëjtën linjë, ai propozon negociata përtej ndarjeve partiake për krijimin e shumicave, qoftë edhe të përkohshme, që mund të prodhojnë një zgjidhje të qartë politike dhe kushtetuese për krizën.
Presion ndaj drejtuesve të Kuvendit dhe refuzim i zgjidhjeve jashtë Kushtetutës
Fuga vendos përgjegjësi të drejtpërdrejtë mbi drejtimin e Kuvendit, duke përmendur edhe kryesinë parlamentare dhe drejtuesit e grupeve. Sipas tij, detyra e tyre nuk është të japin mesazhe morale apo të menaxhojnë perceptimin publik, por të orientojnë institucionin drejt një zgjidhjeje politike.
Ai kundërshton edhe formulat e shpejta apo zgjidhjet populiste që nuk mbështeten në Kushtetutë. Në vlerësimin e tij, vendi ka nevojë për një dalje politike dhe kushtetuese nga kriza, ndërsa qeveria aktuale, sipas tij, nuk po tregon se e ka nën kontroll situatën dhe as se po e lexon thellësinë e saj.
Mesazhi final: përgjegjësia është personale
Në fund të thirrjes së tij, Fuga u kërkon deputetëve që të mos e përdorin seancën për grindje të stisura apo për bindje mekanike ndaj urdhrave partiakë. Ai këmbëngul se përballë historisë dhe përgjegjësisë publike, secili do të gjykohet individualisht për atë që bën ose nuk bën në sallën e Kuvendit.
Mesazhi i tij vjen në një moment kur besimi i publikut te politika dhe institucionet mbetet i lëkundur, ndërsa pritshmëria për zgjidhje reale është shumë më e lartë se sa oferta që ka ardhur deri tani nga politika zyrtare.
Seanca e sotme pritet të shihet si një provë jo vetëm për shumicën dhe opozitën, por për vetë aftësinë e Kuvendit për të funksionuar si institucion përfaqësues në një krizë të hapur politike.
Nëse kjo mbledhje do të prodhojë debat real dhe vendimmarrje, apo vetëm një tjetër ditë retorike parlamentare, mbetet pika kyçe që qytetarët presin të shohin.