Një prej forcave më të zëshme të së majtës radikale në Francë po e kthen në zotim formal atë që deri dje ishte kryesisht retorikë politike: largimin e vendit nga NATO dhe shtimin e kontrollit shtetëror mbi sektorin e mbrojtjes. Hyrja e këtyre pikave në programin zyrtar të “La France Insoumise” i jep debatit një peshë të re, sidomos në prag të zgjedhjeve presidenciale.
Dalja nga NATO hyn në programin zyrtar
Në dokumentin prej 222 faqesh, të publikuar të premten, partia e drejtuar nga Jean-Luc Mélenchon parashikon fillimisht daljen e menjëhershme të Francës nga komanda e unifikuar ushtarake e NATO-s dhe më pas një tërheqje graduale nga vetë aleanca.
Ky pozicion nuk është i ri për Mélenchon, i cili e ka mbrojtur edhe më herët publikisht. Ajo që ndryshon tani është formalizimi i tij në programin zyrtar, çka e zhvendos debatin nga deklaratat politike te një platformë konkrete qeverisëse.
Refuzim për rritjen e shpenzimeve ushtarake
Programi kundërshton edhe kërkesën amerikane që vendet anëtare të NATO-s të çojnë shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së. Në vend të kësaj, partia sinjalizon një qasje më të përmbajtur ndaj angazhimeve ushtarake brenda aleancës.
Njëkohësisht, dokumenti sqaron se një Francë e drejtuar nga Mélenchon do të vijonte të ofronte ndihmë për vendet e Bashkimit Evropian, në përputhje me detyrimet që burojnë nga traktatet evropiane. Pra, distancimi nga NATO paraqitet si ripozicionim strategjik, jo si tërheqje e plotë nga angazhimet e sigurisë në kontinent.
Shtetëzim i mbrojtjes dhe kontroll më i fortë mbi armatimet
Mes pikave më të forta të programit është edhe shtetëzimi i operacioneve të mbrojtjes. Dokumenti kërkon gjithashtu kontroll më të rreptë mbi armët, përfshirë sistemet autonome të armatimit dhe armët bërthamore.
Po ashtu, partia kundërshton garën e armatimeve në hapësirë dhe propozon mbylljen e qendrës hapësinore të NATO-s në Tuluzë. Megjithatë, në të njëjtin program parashikohet edhe blerja nga Franca e një anijeje kozmike orbitale, si dhe përparësi për investime në teknologji dhe sisteme që shumëfishojnë kapacitetet mbrojtëse të vendit.
Ukraina dhe llogaritë elektorale para presidencialeve
Sa i takon luftës në Ukrainë, programi nuk thotë shprehimisht se do të ndërpritet ndihma për Kievin. Në vend të kësaj, theksi vihet te diplomacia dhe te një marrëveshje paqeje që, sipas programit, duhet të mbështetet në garanci të sigurisë kolektive të dakordësuara mes palëve ndërluftuese dhe pjesës tjetër të Evropës.
Këto qëndrime po dalin në një moment delikat politik. Sondazhet e fundit e kanë vendosur gjithnjë e më shpesh Mélenchon në vendin e dytë për zgjedhjet presidenciale të prillit. Në një skenar balotazhi, ai mund të përballet me Marine Le Pen, e cila gjithashtu ka shprehur mbështetje për largimin e Francës nga komanda e unifikuar e NATO-s.
Përfshirja e këtyre pikave në program e bën më të qartë se çfarë kursi do të kërkonte të ndiqte Mélenchon nëse do të vinte në pushtet: më pak varësi nga arkitektura ushtarake perëndimore dhe më shumë kontroll shtetëror mbi mbrojtjen.
Në një Francë të polarizuar dhe në një Evropë të tensionuar nga lufta dhe siguria, kjo platformë pritet të shtyjë edhe më tej debatin për rolin e Parisit në NATO dhe në vetë rendin e sigurisë perëndimore.