Franca po kërkon nga Gjermania më shumë qartësi për mënyrën se si do të përdoren raketat e reja me rreze të gjatë veprimi, ndërsa në sfond rritet frika se një veprim ushtarak i paqartë mund të lexohet nga Moska si hap drejt përshkallëzimit bërthamor. Debati, i raportuar nga Financial Times, nxjerr në pah jo vetëm tensionin me Rusinë, por edhe mungesën e një vije të përbashkët europiane për armët me goditje në thellësi.
Parisi kërkon rregulla të qarta për përdorimin e raketave
Sipas raportimit të Financial Times, zyrtarë francezë dhe gjermanë pritet të zhvillojnë bisedime për të koordinuar përdorimin e armëve me rreze të gjatë veprimi. Shqetësimi i Parisit lidhet me faktin se pa një doktrinë të qartë dhe të përbashkët, çdo sinjal ushtarak mund të interpretohet ndryshe nga Moska.
Versioni i paraqitur nga pala franceze është se një sulm konvencional ndaj objektivave ruse, nëse nuk shoqërohet me komunikim dhe kufij të qartë politikë e ushtarakë, mund të shihet si kërcënim më i madh nga sa synohet realisht. Pikërisht këtu, sipas zyrtarëve të cituar, qëndron rreziku i gabimit me pasoja shumë më të gjera.
Frika kryesore: një sulm konvencional të lexohet si prag bërthamor
Një nga shqetësimet e ngritura në raportim është se rusët mund të mos e interpretojnë saktë natyrën e një goditjeje precize në thellësi të territorit kundërshtar. Në këtë rast, diferenca mes një sulmi konvencional dhe një kërcënimi që perceptohet si strategjik mund të ngushtohet rrezikshëm.
Ky debat lidhet edhe me politikën e presidentit Emmanuel Macron për të zgjeruar konceptin e parandalimit bërthamor francez në mbrojtje të aleatëve europianë. Sipas kësaj qasjeje, rreziku për Parisin është që Moska ta konsiderojë Francën përgjegjëse edhe për veprime të partnerëve, duke e shtyrë krizën përtej kufijve të zakonshëm të përplasjes ushtarake.
Gjermania zgjeron kapacitetet, por pyetjet mbeten të hapura
Gjermania, bashkë me Britaninë e Madhe, Poloninë dhe vende të tjera europiane, ka ndërmarrë hapa për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse, me synimin e deklaruar për të penguar një sulm të mundshëm rus ndaj Europës. Në këtë kuadër, Berlini raportohet se po blen dhe zhvillon raketa tokësore me rreze veprimi nga 500 deri në mbi 2 mijë kilometra.
Megjithatë, sa më shumë rriten kapacitetet, aq më e fortë bëhet nevoja për një arkitekturë të qartë politike dhe ushtarake. Pikërisht kjo është pika ku Parisi duket se kërkon garanci: jo thjesht armë të reja, por rregulla të kuptueshme për mënyrën se si përdoren dhe si komunikohen ato.
Buxheti gjerman dhe kërkesa për një doktrinë europiane
Vëmendja ndaj Gjermanisë nuk lidhet vetëm me arsenalin në zhvillim, por edhe me peshën e saj financiare. Buxheti gjerman i mbrojtjes parashikohet të arrijë në 780 miliardë euro gjatë periudhës pesëvjeçare deri në vitin 2030, çka e bën Berlinin lojtar kyç në çdo rikonfigurim të sigurisë europiane.
Nga ana gjermane, një zyrtar i lartë ka mbështetur nevojën për një qasje të përbashkët europiane, me një kuptim të përbashkët për shkallët e përshkallëzimit të konfliktit. Ndërkohë, një zyrtar britanik i cituar në raportim ka vlerësuar se disa nga shqetësimet mund të jenë të ekzagjeruara në këtë fazë, duke argumentuar se kultura strategjike e Gjermanisë po ndryshon me shpejtësi.
Në sfond edhe raportimet për Trident
Diskutimet mes Parisit dhe Berlinit vijnë pas raportimeve të mëparshme se Gjermania po negocion me Britaninë e Madhe për të financuar programin bërthamor Trident. Kjo e vendos debatin për raketat me rreze të gjatë në një kuadër edhe më të ndjeshëm, ku kufiri mes parandalimit dhe provokimit shihet si gjithnjë e më i paqartë.
Në thelb, sipas raportimit, Franca po kërkon që përdorimi i këtyre armëve të mos lihet në zona gri politike apo ushtarake. Për vendet europiane që po rrisin shpenzimet dhe arsenalin në emër të sigurisë, pyetja që mbetet është sa i kontrollueshëm është ky proces kur përballë qëndron një fuqi bërthamore si Rusia.
Përtej gjuhës së parandalimit dhe mbrojtjes, sinjali që del nga këto diskutime është se vetë aleatët europianë nuk duken plotësisht të qartë për kufijtë e përdorimit të armëve të reja me rreze të gjatë.
Dhe kur paqartësia hyn në llogaritjet ushtarake mes fuqive bërthamore, rreziku nuk matet vetëm me kilometra raketash, por me mundësinë që një keqinterpretim të kthehet në krizë të pakthyeshme.