Protestat në vend po lexohen tashmë edhe si faktor ekonomik rreziku. Në raportin më të fundit të politikës monetare, Banka e Shqipërisë pranon se tensionet sociale kanë shtuar pasiguritë, me pasoja të mundshme jo vetëm te besimi i konsumatorëve dhe bizneseve, por edhe te investimet dhe turizmi.
Paralajmërimi i Bankës së Shqipërisë
Sipas Bankës së Shqipërisë, zhvillimi i protestave në vend ka rritur pasiguritë në ekonominë shqiptare. Në vlerësimin e institucionit, krahas lëvizjeve në tregjet ndërkombëtare, edhe tensionet sociale të brendshme po shtojnë rreziqet për inflacionin dhe po lëkundin besimin në treg.
Zv.drejtorja e Politikës Monetare, Rajna Hoxholli, ka deklaruar se zhvillimet në vend kërkojnë vëmendje, pasi tensionet sociale mund të shoqërohen me më shumë pasiguri dhe të frenojnë konsumin, investimet dhe aktivitetin turistik. Ky është një sinjal i drejtpërdrejtë nga institucioni që monitoron stabilitetin monetar, në një moment kur ekonomia paraqitet më e ekspozuar ndaj goditjeve të brendshme.
Inflacioni mbetet problem, objektivi shtyhet deri në 2028
Në raportin e saj, Banka e Shqipërisë vlerëson se inflacioni pritet të kthehet në objektiv gjatë vitit 2028. Kjo tregon se presionet mbi çmimet nuk konsiderohen kalimtare në afat të shkurtër, pavarësisht mesazheve të kujdesshme të politikës monetare.
Në tremujorin e tretë, inflacioni u rrit në 3.2%, nga 3% një tremujor më parë. Sipas versionit zyrtar, kjo lëvizje është ndikuar nga rritja e çmimeve të naftës dhe të ushqimeve të papërpunuara.
Rreziqet janë zhvendosur: më shumë presion mbi çmimet, më pak ritëm në rritje
Banka pranon gjithashtu se ndikimi neto i paketës fiskale mbi inflacionin mbetet ende për t’u vlerësuar, çka lë të hapur një pikëpyetje të rëndësishme mbi efektin real të politikave publike në ekonomi.
Ajo që institucioni e konsideron ndryshim thelbësor, krahasuar me tre muaj më parë, është balanca e rreziqeve: sipas raportit, rreziku për inflacionin shihet në kahun rritës, ndërsa rreziku për rritjen ekonomike në kahun zbritës. Me fjalë të tjera, ekonomia mund të përballet njëkohësisht me çmime më të larta dhe ritëm më të dobët zhvillimi.
Norma bazë mbetet e pandryshuar
Pavarësisht këtij sinjali alarmi, Banka e Shqipërisë nuk ka ndryshuar për momentin normën bazë të interesit. Institucioni thotë se do të vëzhgojë me kujdes zhvillimet dhe do të përshtatë politikën monetare nëse do të shihet e nevojshme.
Ky qëndrim lë të kuptohet se banka po pret të shohë nëse pasiguritë e evidentuara do të përkthehen realisht në goditje më të forta për ekonominë, investimet dhe sektorët e ndjeshëm si turizmi.
Mesazhi i raportit është i qartë: përtej gjuhës teknike të politikës monetare, protestat dhe tensionet sociale po trajtohen tashmë si faktor që mund të rëndojë klimën ekonomike në vend.
Kur vetë banka qendrore sinjalizon rrezik për investimet, konsumin dhe turizmin, debati nuk mbetet më vetëm politik, por prek drejtpërdrejt xhepat, biznesin dhe pritshmëritë për rritjen ekonomike.