Një ndërhyrje që, sipas versionit zyrtar, ishte rutinë, u kthye në një bllokim me pasoja kombëtare për trafikun ajror në Shtetet e Bashkuara. Defekti në sistemin e telekomunikacionit të Administratës Federale të Aviacionit la pas vetes mbi 12 mijë fluturime të anuluara, vonesa zinxhir dhe mijëra pasagjerë të bllokuar në aeroportet kryesore të vendit.
Defekti që paralizoi për orë të tëra trafikun ajror
Sipas autoriteteve amerikane, problemi ndodhi gjatë punimeve për zëvendësimin e linjave të vjetra të telekomunikacionit prej bakri me fibra optike në një objekt të largët të FAA-së. Ndërprerja çoi në pezullimin e fluturimeve për rreth katër orë të premten.
Sekretari amerikan i Transportit, Sean Duffy, tha se po hetohet nëse bëhet fjalë për gabim njerëzor apo për instalim të një pajisjeje me defekt. Ai e përshkroi incidentin si një problem të lindur gjatë një ndërhyrjeje mirëmbajtjeje që ishte parashikuar të ishte rutinë.
Mbi 12 mijë anulime dhe aeroporte të goditura në gjithë vendin
Pas rihapjes së hapësirës ajrore, efekti domino nuk u ndal. Sipas të dhënave të platformës FlightAware, deri në paraditen e së shtunës ishin anuluar më shumë se 4 mijë fluturime për në, nga ose brenda SHBA-së, mbi 8 mijë të tjera ishin regjistruar një ditë më parë, duke e çuar totalin në më shumë se 12 mijë.
Problemet prekën disa nga nyjet më të rëndësishme të trafikut ajror amerikan, përfshirë aeroportet e Bostonit, Uashingtonit, Nju Jorkut dhe Miamit. Për pasagjerët, rikthimi formal i sistemeve nuk përkthehet automatikisht në kthim të menjëhershëm në normalitet.
Pranim për infrastrukturë të vjetëruar, ndërsa përgjegjësitë mbeten të paqarta
Vetë Duffy pranoi se sistemi amerikan i kontrollit të trafikut ajror mbështetet ende në teknologji të vjetëruar. Sipas tij, ky ishte edhe shkaku pse kishin nisur punimet për modernizimin e kabllove dhe të telekomunikacionit.
Administratori i FAA-së, Brian Bedford, kërkoi falje për kaosin dhe tha se pjesa më e rëndë e krizës kishte kaluar. Ai përjashtoi, sipas hetimit paraprak, mundësinë e një sulmi kibernetik ose të një incidenti të lidhur me inteligjencën artificiale, ndërsa vëmendja mbetet te komponenti teknik që shkaktoi defektin.
Kompanitë ajrore dhe kontraktori nën presion
L3Harris, kompania e kontraktuar për përmirësimin e pajisjeve të kontrollit ajror, deklaroi se po bashkëpunon me autoritetet amerikane. Sipas kompanisë, më shumë se 70% e procesit të kalimit nga linjat e bakrit në fibra optike është përfunduar.
Ndërkohë, linjat ajrore paralajmëruan se rikthimi i plotë i orareve kërkon kohë, pasi avionët dhe ekuipazhet kanë mbetur të shpërndarë në pika të ndryshme nga planifikimi fillestar. American Airlines dhe Delta Air Lines sinjalizuan se anulimet dhe ndryshimet në itinerare do të vazhdojnë.
Kriza kalon nga aeroportet në politikë
Ndërprerja pati pasoja edhe jashtë aviacionit, duke prekur aktivitete sportive dhe lëvizjen e skuadrave në fundjavë. Disa ndeshje u shtynë për shkak të pamundësisë për të udhëtuar sipas planit.
Në planin politik, guvernatorja e Nju Jorkut, Kathy Hochul, kërkoi dorëheqjen e Sean Duffy-t dhe i bëri thirrje Kongresit për një hetim të plotë. Paralelisht, administrata Trump po kërkon 50 miliardë dollarë fonde shtesë për modernizimin e sistemit, duke e kthyer krizën edhe në një debat të drejtpërdrejtë për menaxhimin, përgjegjësinë dhe gjendjen reale të infrastrukturës amerikane.
Pezullimi i fundit konsiderohet më i gjati total i fluturimeve në SHBA në 25 vitet e fundit dhe i treti i këtij lloji gjatë shekullit të 21-të.
Fakti që një ndërhyrje mirëmbajtjeje arriti të prekë 17 nga 22 qendrat rajonale të kontrollit ajror ka rihapur pikëpyetje serioze mbi qëndrueshmërinë e një sistemi që, sipas zyrtarëve amerikanë, po modernizohet, por mbetet i varur nga hallka të vjetra dhe të brishta.