Partia Popullore Europiane ka hedhur një sinjal të fortë politik ndaj pushtetit në Beograd: Presidenca e saj ka propozuar pezullimin e Partisë Progresiste Serbe të Aleksandër Vuçiçit. Nëse ky hap vuloset në mbledhjen e dhjetorit në Bruksel, SNS rrezikon të mbetet pa të drejta brenda familjes më të madhe politike europiane dhe të futet në një provë njëvjeçare me shtatë kushte të qarta.

Vendimi kalon në dhjetor, pezullimi do t’i hiqte SNS-së të drejtën e votës
Propozimi pritet të shqyrtohet në Asamblenë Politike të EPP-së më 7 dhe 8 dhjetor në Bruksel. Nëse miratohet, SNS do të humbasë të gjitha të drejtat që burojnë nga anëtarësimi, përfshirë edhe të drejtën e votës.
Partisë së Vuçiçit do t’i jepet një afat prej një viti për të përmbushur shtatë kushtet e vendosura. Në të kundërt, përballet me përjashtim të plotë nga EPP, ku është anëtare që prej vitit 2016.
Kushtet prekin Millosheviçin, Srebrenicën dhe kursin pro-rus
Sipas raportimit të medias kroate Večernji list, kushtet e vendosura për SNS-në përfshijnë distancimin nga trashëgimia politike e Sllobodan Millosheviçit, ndalimin e glorifikimit të kriminelëve të dënuar të luftës dhe refuzimin e mohimit të gjenocidit në Srebrenicë si edhe të krimeve të tjera të luftës.
Po ashtu, EPP kërkon që SNS të përafrojë politikën e jashtme me linjën e Bashkimit Europian, të ndërpresë mbështetjen ndaj politikave të Vladimir Putinit dhe të bashkëpunojë për një transferim paqësor të pushtetit në Serbi.
Nën lupë edhe media, korrupsioni dhe raportet me krimin e organizuar
Në paketën e shqetësimeve që rëndojnë mbi partinë në pushtet përmenden edhe liria e medias, korrupsioni dhe lidhjet e pretenduara mes strukturave shtetërore dhe krimit të organizuar. Këto janë disa nga pikat më sensitive që prej kohësh shoqërojnë kritikat ndaj modelit të qeverisjes në Serbi.
Propozimi është përshëndetur edhe nga Karlo Ressler, kreu i delegacionit të HDZ-së në Parlamentin Europian, i cili ka thënë se EPP po vepron në përputhje me shqetësimet që, sipas tij, kjo parti i kishte ngritur prej vitesh.
Procedura nisi pas shqetësimeve për demokracinë dhe trajtimin e protestuesve
Procedura e verifikimit të anëtarësimit të SNS-së kishte nisur në shtator 2025, mes shqetësimeve për gjendjen e demokracisë në Serbi, trajtimin e protestuesve dhe respektimin e vlerave europiane.
Presioni ndaj partisë së Vuçiçit u shtua edhe pas pjesëmarrjes së zyrtarëve të lartë serbë në ceremoninë mortore të Ratko Mlladiçit, i dënuar me burgim të përjetshëm për gjenocidin në Srebrenicë dhe krime të tjera lufte.
Një sinjal që kujton precedentit me Fidesz-in e Orbanit
Rasti i SNS-së po lexohet edhe në dritën e precedentit të Fidesz-it të Viktor Orbanit. Partia hungareze u pezullua nga EPP në vitin 2019 për përplasjet mbi standardet demokratike dhe sundimin e ligjit, përpara se të largohej përfundimisht në vitin 2021.
Vendimi final për partinë e Vuçiçit pritet në takimin e 7-8 dhjetorit. Nëse kushtet nuk përmbushen brenda një viti, pezullimi mund të pasohet nga përjashtimi i plotë.
Lëvizja e EPP-së tregon se rezerva të vjetra ndaj SNS-së nuk po trajtohen më si pakënaqësi të zakonshme brenda një familjeje politike, por si çështje që prekin drejtpërdrejt standardet demokratike dhe orientimin gjeopolitik të Serbisë.
Për Beogradin, kjo nuk është vetëm një procedurë partie në Bruksel, por një test politik me kosto reale për legjitimitetin europian të pushtetit të Vuçiçit.
