Koreja e Jugut është tronditur nga një zhvillim historik: Gjykata Kushtetuese ka shkarkuar presidentin Yoon Suk Yeol, duke e cilësuar shpalljen e gjendjes së luftës dhe dislokimin e ushtrisë në parlament si shkelje të rënda të Kushtetutës dhe sundimit civil.
Me një vendim unanim, gjykatësit konfirmuan largimin e Yoon nga detyra, duke e bërë atë presidentin e dytë koreanojugor që rrëzohet nga Gjykata Kushtetuese pas Park Geun-hye në vitin 2017.
“Duke pasur parasysh pasojat e mëdha të shkeljeve kushtetuese nga ana e të paditurit… ne e shkarkojmë presidentin Yoon Suk Yeol”, – deklaroi kryegjykatësi Moon Hyung-bae në vendimin e lexuar drejtpërdrejt nga të gjitha mediat kombëtare.
Presidenti i rrëzuar kërkoi falje publike:
“Vërtet më vjen keq që nuk munda të përmbush pritjet tuaja.”
Përpjekje për Grusht Shteti – Shkelje e Rëndë Kushtetuese
Sipas vendimit të Gjykatës, Yoon dërgoi ushtarë të armatosur në parlament më 3 dhjetor, në një përpjekje për të ndalur ligjvënësit të rrëzonin dekretin e tij për shpalljen e gjendjes së luftës. Kjo u cilësua si përmbysje e rendit demokratik dhe shkelje e neutralitetit të ushtrisë, e cila u përdor për qëllime politike personale.
“Ai shkel parimet themelore të sundimit të ligjit dhe qeverisjes demokratike. Veprimet e tij janë tradhti ndaj besimit të popullit,” – theksohet në arsyetimin e Gjykatës.
Kriza Politike dhe Trazirat në Rrugë
Vendimi i dhjetorit për shpalljen e gjendjes së luftës çoi në trazira masive, me protesta të mëdha në të gjithë vendin. Të paktën dy mbështetës të presidentit humbën jetën, ndërsa dhjetëra të tjerë u përplasën me forcat e rendit. Të premten, policia ngriti praninë në rrugët e Seulit, në pritje të reagimeve të mbështetësve të presidentit të rrëzuar.
Jashtë rezidencës së Yoonit, qindra përkrahës shpërthyen në lot kur u lexua vendimi i Gjykatës.
Gjykim Penal për Kryengritje
Përveç vendimit të Kushtetueses, Yoon përballet edhe me një çështje penale të ndarë, ku akuzohet për kryengritje, lidhur me përpjekjet për të përmbysur qeverisjen civile.
Zgjedhje të Reja Brenda 60 Ditësh
Me largimin e menjëhershëm të Yoonit nga posti i presidentit, Koreja e Jugut do të zhvillojë zgjedhje të reja presidenciale brenda 60 ditëve. Deri atëherë, postin do ta mbajë Han Duck-soo, si ushtrues detyre.
Opozita koreanojugore e ka cilësuar vendimin “historik”, një fitore për demokracinë dhe një paralajmërim për çdo përpjekje për uzurpim të pushtetit.
Pse u shkarkua Presidenti Yoon Suk Yeol?
Sepse shpalli gjendjen e luftës dhe urdhëroi ushtrinë të ndërhynte në parlament, duke shkelur rëndë Kushtetutën dhe parimet demokratike.
A është kjo hera e parë që ndodh një shkarkim i tillë?
Jo. Presidentja Park Geun-hye u shkarkua në vitin 2017 për korrupsion. Yoon është presidenti i dytë që rrëzohet nga Gjykata Kushtetuese.
Çfarë pritet të ndodhë tani?
Do të mbahen zgjedhje presidenciale brenda 60 ditëve. Në ndërkohë, Han Duck-soo do të ushtrojë detyrën e presidentit.
Për çfarë tjetër akuzohet Yoon?
Përveç shpërdorimit të pushtetit, ai përballet me gjykim penal për kryengritje – një akuzë shumë serioze që mund të çojë në dënim afatgjatë.
Ky është një zhvillim që do të pasohet me ndikime të thella në politikën dhe stabilitetin e Koresë së Jugut. Vendimi i Gjykatës Kushtetuese konsiderohet si një precedent i fortë për ruajtjen e balancave demokratike dhe ndëshkimin e çdo tentative për grusht shteti institucional.