Në Shqipëri edhe solidariteti duket se funksionon me filtër editorial.
Një operator televiziv lëndohet lehtë nga një molotov gjatë një proteste dhe reagimi është i menjëhershëm. Kamerat ulen, shpallet bojkot, jepen deklarata për dinjitet profesional dhe për vijë të kuqe ndaj dhunës ndaj medias.
Në pamje të parë gjithçka është e drejtë. Media duhet të mbrojë njerëzit e saj. Dhuna ndaj gazetarëve nuk duhet të tolerohet.
Por problemi nuk është gjesti. Problemi është selektiviteti.
Nëse parimi është “mos dhunoni median”, atëherë ai duhet të vlejë për këdo, pa dallim krahu politik, pa dallim pushteti apo opozite. Kur gazetarët ofendohen publikisht si “llum mediatik”, kur përzihen nga aktivitetet, kur u ndërpritet fjala dhe trajtohen si dekor, kamerat nuk bien. Mikrofonat qëndrojnë të hapur. Transmetimi vazhdon normalisht.
Kur zyrtarë dalin nga institucione hetimore me buzëqeshje triumfi, kur figura nën akuza trajtohen si VIP në dalje publike, kameramanët presin me orë të tëra. Nuk ka bojkot. Nuk ka reagim kolektiv. Nuk ka mesazh simbolik.
Atëherë ku qëndron standardi?
Sepse solidariteti që aktivizohet vetëm kur lëndimi vjen nga një krah politik, ndërsa hesht kur presioni vjen nga pushteti real, nuk është më solidaritet. Është kalkulim.
Media shqiptare ka një histori të gjatë varësish ekonomike: reklama shtetërore, PPP, leje ndërtimi, favore fiskale. Pronari negocion me pushtetin. Redaksia balancon me pronarin. Gazetari në fund mban mikrofonin dhe rrogën.
Nga kjo lind një model i njohur. Kundërshtim simbolik ndaj opozitës. Përulësi pragmatike ndaj qeverisë. Retorikë e fortë në studio. Kujdes kirurgjikal në terren.
Prandaj edhe ky bojkot tingëllon më shumë si gjest i kontrolluar sesa si revoltë autentike. Sepse kur standardi nuk aplikohet njësoj për të gjithë, mesazhi humbet peshën e tij.
Media nuk mund të kërkojë respekt universal duke praktikuar reagim selektiv. Ose mbrohesh përballë çdo presioni, ose bëhesh pjesë e lojës së presioneve.
Dhe në realitetin shqiptar, loja zakonisht fiton.