Rritja e çmimit të karburanteve, e nxitur nga zhvillimet e fundit të krizës në Lindjen e Mesme, ka sjellë reagimin e drejtpërdrejtë të kryeministrit Edi Rama, i cili zhvilloi këtë të mërkurë një bashkëbisedim me furnizuesit e naftës në vend. Në fokus të takimit ishte përballimi i pasojave të krizës globale dhe mbajtja nën kontroll e ndikimit që luhatjet e bursës ndërkombëtare po japin në tregun shqiptar.
Gjatë fjalës së tij, Rama deklaroi se çmimi i naftës në bursat ndërkombëtare është rritur me rreth 40%, por theksoi se në Shqipëri rritja, sipas tij, ka qenë më e moderuar se në vende të tjera. Ai vlerësoi qasjen e operatorëve në treg, duke e cilësuar atë si të përgjegjshme në një kohë kur tensionet globale po ushtrojnë presion të fortë mbi çmimet.
Sipas kryeministrit, situata mbetet e hapur dhe askush nuk mund të parashikojë me saktësi se kur do të marrë fund kjo fazë e pasigurisë që po mban nën tension tregun e hidrokarbureve. Pikërisht për këtë arsye, qeveria po lëviz në disa drejtime njëherësh, duke nisur nga forcimi i sigurisë së rezervave.
Rama bëri me dije se aktualisht është në konsultim publik ligji për rezervat shtetërore, një nismë që synon të shtrijë fizikisht mbulimin e rezervave deri në 100 ditë, ose rreth tre muaj. Sipas tij, kjo është një masë e domosdoshme për të rritur sigurinë e vendit përballë goditjeve të tregjeve ndërkombëtare dhe për të krijuar një mekanizëm më të fortë reagimi në raste krizash të papritura.
Kreu i qeverisë paralajmëroi gjithashtu se po punohet për finalizimin e një nisme tjetër me ndikim të drejtpërdrejtë në treg: hyrjen e një faktori shtetëror si distributor shumice. Në thelb, kjo do të thotë se shteti po synon të ketë rol aktiv në hallkën e shpërndarjes me shumicë të karburanteve, një lëvizje që sipas Ramës do ta bëjë më të lehtë funksionimin e tregut dhe do të ndihmojë në menaxhimin më të kontrolluar të situatës.
Ai shtoi se rezervat ekzistuese të operatorëve konsiderohen aktualisht të arsyeshme dhe fizikisht të disponueshme, por nënvizoi se gjithçka do të vijojë të monitorohet nga afër, për shkak se dinamika ndërkombëtare mbetet e paparashikueshme.
Mesazhi i Ramës vjen në një moment kur tregjet energjetike po ndiejnë fort efektet e konfliktit në Lindjen e Mesme, konflikt që ka rikthyer frikën për një valë të re shtrenjtimi jo vetëm të naftës, por edhe të kostove të transportit dhe furnizimit në shumë vende.
Qeveria shqiptare po përpiqet të japë sinjalin se nuk do të qëndrojë pasive përballë kësaj situate. Nga njëra anë po vihet theksi te sigurimi i rezervave afatmesme, ndërsa nga ana tjetër po hidhet ideja e ndërhyrjes së shtetit në tregun e shumicës, një lëvizje që mund të ndryshojë ndjeshëm mënyrën se si do të funksionojë sektori i hidrokarbureve në të ardhmen.
Në thelb, deklarata e Ramës konfirmon tri pika kyçe: nafta është shtrenjtuar ndjeshëm në bursë, Shqipëria po përballet me rritje më të përmbajtur se tregjet e tjera, dhe qeveria po përgatit dy instrumente të rinj ndërhyrjeje: rezervat shtetërore 100-ditore dhe praninë e shtetit si distributor shumice.
Në një kohë kur askush nuk garanton sa do të zgjasë kriza ndërkombëtare, çmimi i karburanteve mbetet një nga pikat më të ndjeshme për ekonominë dhe familjet shqiptare. Pikërisht për këtë arsye, çdo lëvizje e qeverisë në këtë sektor pritet të ndiqet me vëmendje të lartë në ditët në vijim.