Teherani po e ngre më tej tonin për një nga nyjet më të ndjeshme të tregtisë botërore. Sipas versionit të shpërndarë nga mediat gjysmëzyrtare dhe shtetërore iraniane, autoritetet e vendit kanë paralajmëruar se Ngushtica e Hormuzit e bllokuar nuk do të kthehet “në asnjë rrethanë” në gjendjen e saj të mëparshme.
Paralajmërimi që vjen nga mediat zyrtare iraniane
Sipas raportimeve të publikuara në Iran, ky qëndrim lidhet me një urdhër të atribuuar liderit suprem të vendit, Mojtaba Khamenei. Pretendimi është përcjellë nga mediat gjysmëzyrtare, ndërsa më pas është konfirmuar publikisht edhe nga Zëvendëskryetari i Parlamentit iranian, Ali Nikzad.
Megjithatë, sipas materialit burimor, urdhri i përmendur nuk është parë dhe as dëgjuar publikisht që prej momentit kur Khamenei u shpall udhëheqës. Kjo lë hapësirë për dyshime mbi transparencën e vendimmarrjes dhe mënyrën se si po komunikohet një çështje me pasoja të drejtpërdrejta ndërkombëtare.
Çfarë deklaroi Ali Nikzad
Në versionin zyrtar iranian, Nikzad citohet të ketë thënë se Ngushtica e Hormuzit nuk do të rikthehet në gjendjen e mëparshme, sepse kjo, sipas tij, është një urdhër i liderit të revolucionit.
Ai ka shtuar gjithashtu se lufta i ka treguar Iranit se një bllokadë në grykën e Ngushticës së Hormuzit do të prekte 25% të ekonomisë botërore. Kjo deklaratë e vendos hapur në tryezë përdorimin e një korridori jetik detar si instrument presioni strategjik.
Pse Hormuzi mbetet nyje kritike
Ngushtica e Hormuzit konsiderohet një nga pikat më të ndjeshme për qarkullimin detar dhe energjinë globale. Çdo zhvillim atje ndiqet me alarm nga tregjet, pikërisht për shkak të ndikimit që mund të ketë mbi furnizimet dhe zinxhirët ndërkombëtarë të transportit.
Në material përmendet edhe ngushtica e Bab al-Mandab, një tjetër kalim kyç i transportit detar mes Jemenit dhe Afrikës. Bashkë, këto pika janë kthyer në qendra presioni në përshkallëzimin rajonal.
Tregjet përballë një mesazhi të fortë politik
Sipas përmbajtjes burimore, në mesazhin e parë të supozuar të Khameneit si udhëheqës suprem në fillim të këtij viti, tregjet globale u tronditën pasi ai dyfishoi masat për mbajtjen të mbyllur të ngushticës.
Hormuzi, sipas të njëjtit version, është shndërruar në një pikë qendrore të luftës SHBA-Izrael me Iranin. Përtej retorikës së Teheranit, mbetet për t’u parë se si do të materializohet në terren ky paralajmërim dhe çfarë kostoje do të prodhojë për ekonominë ndërkombëtare.
Deri tani, informacioni vjen kryesisht nga kanalet zyrtare iraniane dhe nga deklarimet e një zyrtari të lartë të Parlamentit. Në mungesë të një publikimi të drejtpërdrejtë të urdhrit të pretenduar, çdo zhvillim i mëtejshëm do të duhet lexuar me kujdes të shtuar.
Për tregjet dhe transportin global, sinjali është tashmë i qartë: një nga korridoret më të rëndësishme detare në botë po përdoret sërish si pikë presioni në krizën rajonale.