Një thirrje e ambasadës së Iranit në Londër drejtuar shtetasve iranianë që jetojnë në Britani ka hapur një debat serioz për sigurinë dhe radikalizimin. Sipas raportimit të mediave britanike, programi “Jan Fada” është paraqitur si nismë për “solidaritet” dhe “besnikëri”, por formulimet e përdorura në mesazh kanë ngritur dyshime të forta te ekspertët dhe te organizatat e të drejtave të njeriut.
Mesazhi që ndezi reagimet
Sipas raportimit të Daily Mail, ambasada iraniane publikoi në kanalin e saj zyrtar në Telegram një mesazh në gjuhën perse për “bashkatdhetarët krenarë iranianë” në Mbretërinë e Bashkuar, duke i ftuar të regjistrohen në programin “Jan Fada”, që përkthehet si “sakrificë e jetës”.
Në përmbajtjen e postimit përfshihej edhe një formulim i drejtpërdrejtë për sakrificë, çka ka shtuar shqetësimet në opinionin publik dhe në qarqet e sigurisë britanike. Pikërisht kjo gjuhë, më shumë sesa etiketa zyrtare e programit, ka nxitur alarmin.
Ekspertët flasin për rrezik radikalizimi
Edhe pse sipas versionit zyrtar programi nuk promovon armiqësi, ekspertë të sigurisë kanë reaguar me tone alarmi. Roger McMillan, ish-drejtor sigurie i Iran International, e ka cilësuar situatën si shqetësuese dhe ka paralajmëruar se iniciativa mund të përdoret për të radikalizuar individë online.
Sipas këtij vlerësimi, frika kryesore është që persona të caktuar të nxiten të veprojnë në mbështetje të regjimit iranian brenda territorit britanik. Ky është thelbi i debatit që po zhvillohet aktualisht në Britani: nëse kemi të bëjmë me retorikë politike apo me një përpjekje më të gjerë ndikimi dhe rekrutimi.
Thirrje për veprim ndaj Gardës Revolucionare
Reagime ka pasur edhe nga organizatat e të drejtave të njeriut. Nadeh Fala e përshkroi zhvillimin si një “thirrje zgjimi” për autoritetet britanike dhe kërkoi që Garda Revolucionare e Iranit të shpallet zyrtarisht organizatë terroriste.
Sipas tij, struktura të lidhura me regjimin iranian po përpiqen të ushtrojnë ndikim dhe të tërheqin mbështetës edhe jashtë kufijve të Iranit. Këto pretendime mbeten pjesë e debatit publik dhe politik në Mbretërinë e Bashkuar, në një kohë kur çështja nuk është mbyllur ende me vendimmarrje ligjore.
Platforma konsullore dhe klima e tensionuar në Londër
Një element që ka shtuar pikëpyetjet është fakti se të interesuarit drejtohen te platforma zyrtare konsullore “Mikhak”, e përdorur zakonisht për shërbime administrative si pasaportat apo regjistrimet civile. Kjo ndërthurje e komunikimit konsullor me një thirrje të tillë ka ngritur shqetësime shtesë për natyrën reale të nismës.
Zhvillimi vjen në një klimë të tensionuar në Londër, ku autoritetet po hetojnë edhe incidente të fundit të lidhura, sipas raportimeve, me grupe të dyshuara pro-iraniane. Kryeministri Keir Starmer ka paralajmëruar më herët mundësinë e shpalljes së Gardës Revolucionare si organizatë terroriste, por legjislacioni përkatës nuk është miratuar ende.
Qëndrimi i ambasadës iraniane
Nga ana e saj, ambasada iraniane këmbëngul se iniciativa synon vetëm forcimin e ndjenjës së përgjegjësisë kombëtare dhe se nuk ka lidhje me nxitjen e dhunës. Kritikat, sipas versionit të saj, janë të pabazuara.
Megjithatë, për sa kohë që mesazhe të tilla publikohen në një mjedis të ngarkuar politikisht dhe të sigurisë, reagimi i institucioneve britanike pritet të shihet me vëmendje. Debati tashmë nuk është vetëm mbi një postim, por mbi kufirin mes mobilizimit politik dhe nxitjes së mundshme të radikalizimit.
Autoritetet britanike mbeten nën presion për të sqaruar nëse kemi të bëjmë me retorikë simbolike apo me një sinjal që kërkon ndërhyrje të drejtpërdrejtë në emër të sigurisë kombëtare.
Për momentin, versioni zyrtar i ambasadës bie ndesh me alarmin e ekspertëve, ndërsa çështja po merr peshë më të madhe në debatin publik britanik.