Ekonomia shqiptare ka shënuar rritje, sipas raportit më të fundit të Bankës Botërore, por pas shifrave pozitive raporti nxjerr edhe dobësi që nuk kalohen lehtë: eksporte mallrash nën presion, treg pune i brishtë dhe një emigracion që vijon të zbrazë fuqinë punëtore.
Rritja ekonomike u mbështet te shërbimet dhe ndërtimi
Sipas Bankës Botërore, rritja e ekonomisë së Shqipërisë është mbështetur kryesisht nga sektori i shërbimeve dhe ndërtimi, me turizmin si një nga shtysat kryesore.
Raporti e paraqet këtë ecuri si bazën e zgjerimit ekonomik, ndërsa inflacioni, po sipas të njëjtit vlerësim, ka mbetur nën objektivin e Bankës së Shqipërisë.
Borxhi publik në rënie, por sfidat nuk zhduken me një tregues
Banka Botërore thotë se borxhi publik ka vijuar rënien dhe në fund të vitit 2025 ka zbritur në 53.2 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto.
Megjithatë, raporti nuk e paraqet panoramën si pa probleme. Përmirësimi i disa treguesve makroekonomikë shoqërohet me dobësi strukturore, sidomos në tregun e punës dhe në cilësinë afatgjatë të rritjes.
Turizmi ndihmoi llogarinë korrente, ndërsa eksportet e mallrave u dobësuan
Sipas raportit, bilanci i llogarisë korrente u përmirësua falë eksporteve të shërbimeve të nxitura nga turizmi.
Në të njëjtën kohë, eksportet e mallrave u dobësuan për shkak të forcimit të monedhës vendase dhe rritjes së kostove të punës. Banka Botërore vëren se Shqipëria po krijon lidhje të reja tregtare për eksportin e mallrave, në nivele të krahasueshme me vendet e rajonit.
Por qëndrueshmëria e këtyre lidhjeve mbetet e kufizuar. Sipas raportit, shumica janë afatshkurtra: vetëm 36 për qind mbijetojnë vitin e parë dhe vetëm 4 për qind zgjasin mbi pesë vjet.
Papunësia ra, por raporti e lidh me emigracionin dhe plakjen
Një nga pikat më të ndjeshme të raportit lidhet me tregun e punës. Banka Botërore thotë se ulja e papunësisë nuk pasqyron domosdoshmërisht një rritje të fortë të punësimit, por lidhet kryesisht me tkurrjen e fuqisë punëtore për shkak të emigracionit dhe plakjes së popullsisë.
Raporti thekson se Shqipëria mbetet ndër vendet e rajonit me emigrimin më të lartë për frymë, ndërsa ata që qëndrojnë përballen me pengesa të vazhdueshme në tregun e punës.
Sipas dokumentit, përgjegjësitë familjare dhe kujdesi mbajnë jashtë tregut të punës shumë gra, veçanërisht në grupmoshën 25-54 vjeç. Ndërkohë, papunësia e të rinjve raportohet në nivelin 21.5 për qind, mbi mesataren e Bashkimit Europian prej 14.7 për qind.
Në thelb, raporti i Bankës Botërore jep një tablo me dy anë: nga njëra anë rritje ekonomike, turizëm dhe borxh publik në rënie; nga ana tjetër, varësi nga shërbimet, eksporte të paqëndrueshme dhe një treg pune që po goditet nga emigracioni.
Kjo do të thotë se treguesit pozitivë, sado të rëndësishëm, nuk e mbyllin debatin për cilësinë reale të rritjes dhe sa e qëndrueshme është ekonomia shqiptare në afat më të gjatë.