Një operacion i përbashkët mes prokurorisë së Salzburgut në Austri, SPAK dhe Europol ka vënë në qendër të hetimit një rrjet call center-ash në Tiranë, që sipas versionit zyrtar dyshohet se ka përfituar mbi 50 milionë euro nga mashtrimi i qytetarëve evropianë. Çështja ka tërhequr vëmendje edhe për një tjetër arsye: përdorimin e imazhit të futbollistit David Alaba në video të rreme për të joshur viktimat.
Skema që doli në pah nga hetimi ndërkombëtar
Sipas autoriteteve hetimore, rrjeti operonte nga Tirana dhe përdorte platforma investimi për të bindur qytetarë në vende të ndryshme të Evropës të depozitonin para. Në total, dëmi i dyshuar llogaritet mbi 50 milionë euro.
Burimet zyrtare thonë se operacioni u drejtua nga prokuroria e Salzburgut dhe SPAK, me mbështetjen e Europol. Deri tani raportohet për arrestimin e dhjetëra personave në Shqipëri, ndërsa hetimet mbeten të hapura.
Si u përdor imazhi i David Alabës
Pjesa që ka bërë më shumë bujë në mediat ndërkombëtare lidhet me përdorimin e figurave të njohura publike pa miratimin e tyre. Sipas hetuesve, mes tyre ishte edhe mbrojtësi i Real Madridit, David Alaba.
Sipas materialit hetimor, autorët kanë përdorur teknologji të inteligjencës artificiale për të krijuar video të manipuluara ku Alaba shfaqej sikur u bënte thirrje ndjekësve të investonin në platforma si “Lion-Trade”. Hetuesit dyshojnë se pikërisht besueshmëria publike e emrave të njohur është shfrytëzuar për të afruar viktimat drejt skemës.
Premtime të mëdha, hyrje minimale
Skema, sipas versionit të autoriteteve, mbështetej te premtime jorealiste fitimi: 250 mijë euro në muaj kundrejt një pagese fillestare prej vetëm 250 eurosh. Ky lloj raporti mes investimit dhe fitimit të premtuar është një nga shenjat tipike të mashtrimeve financiare online.
Në materialet e manipuluara janë përdorur edhe figura të tjera publike, përfshirë Presidentin Federal të Austrisë Alexander Van der Bellen, ish-kancelarin Karl Nehammer, si edhe emra të njohur të medias dhe sportit austriak. Sipas hetuesve, fotot dhe videot e rreme shërbenin për t’i dhënë skemës një fasadë besueshmërie.
Hetimet vazhdojnë
Një hetues i cituar në materialin burimor ka pranuar se falsifikimet nuk ishin perfekte, por mjaftonin që një pjesë e njerëzve t’i besonin dhe të depozitonin para në platformat e promovuara. Kjo tregon edhe një herë se manipulimi digjital po përdoret si mjet i drejtpërdrejtë për zhvatje financiare.
Në këtë fazë, autoritetet po verifikojnë nëse në këtë skemë janë përdorur edhe emra të tjerë të sportit apo medias pa dijeninë e tyre. Deri tani, ajo që del qartë nga dosja është se figurat publike duket se janë keqpërdorur si karrem për mashtrimin, jo si pjesë e vetë skemës.
Çështja pritet të mbetet në fokus, jo vetëm për përmasën e dyshuar të dëmit, por edhe për faktin se rrjetet e mashtrimit po mbështeten gjithnjë e më shumë te deepfake dhe identitetet e vjedhura.
Përtej njoftimeve zyrtare, mbetet për t’u parë se sa thellë do të shkojë hetimi dhe nëse do të dokumentohet e gjithë zinxhiri i përfituesve pas kësaj skeme që, sipas autoriteteve, operonte nga Tirana.