Pasagjerët që mbeten në tokë për shkak të anulimeve të fluturimeve këtë verë mund të kenë të drejtë kompensimi, edhe kur kompanitë ajrore justifikohen me mungesë ose shtrenjtim të karburantit. Ky është mesazhi që vjen nga Brukseli, ku sipas versionit të bërë publik nga komisioneri i transportit i BE-së, ky argument nuk konsiderohet "rrethanë e jashtëzakonshme" që i çliron linjat nga detyrimet ndaj udhëtarëve.
Qëndrimi i BE-së ndaj linjave ajrore
Sipas raportimit të “Financial Times”, komisioneri i transportit i Bashkimit Evropian, Apostolos Tzitzikostas, ka sqaruar se mungesa e karburantit për avionë apo luhatjet e çmimeve të tij nuk përmbushin kriteret ligjore që do t’u lejonin kompanive ajrore të shmangnin kompensimin e pasagjerëve.
Në thelb, sinjali nga Komisioni Evropian është i qartë: nëse një fluturim anulohet dhe nuk provohen rrethana të mirëfillta të jashtëzakonshme, barra financiare mbetet mbi kompaninë dhe jo mbi pasagjerin.
Karburanti nuk njihet si arsye për të shmangur rimbursimin
Sipas deklarimit të komisionerit, çmimi i karburantit të avionëve nuk mund të trajtohet si justifikim i mjaftueshëm për anulime pa pasoja për operatorët. Kjo do të thotë se linjat ajrore, nëse ndalojnë fluturimet për këtë arsye, duhet të përballen me kërkesat për rimbursim ose kompensim sipas ligjit evropian.
Mesazhi është i rëndësishëm në prag të sezonit veror, kur kompanitë përballen me kosto më të larta dhe kërkesë më të madhe. Por sipas interpretimit të Brukselit, këto janë rreziqe tregu që nuk mund t’u transferohen automatikisht udhëtarëve.
Britania mund të ndjekë një linjë tjetër
Edhe pse rregullat e BE-së për këtë çështje mbeten në fuqi në Mbretërinë e Bashkuar pas Brexit-it, situata atje nuk paraqitet krejt njësoj. Sipas materialit burimor, qeveria e Keir Starmer ka hapësirë të mbajë një qëndrim të ndryshëm.
Madje, javën e kaluar u raportua se në Mbretërinë e Bashkuar janë lehtësuar penalitetet për linjat ajrore që anulojnë fluturimet për shkak të mungesës së karburantit. Kjo krijon një kontrast të qartë me tonin më të ashpër që po vjen nga institucionet evropiane.
Cilat kompani janë përmendur deri tani
Ryanair, kompania më e madhe ajrore në Evropë, ka deklaruar këtë javë se nuk planifikon anulime të fluturimeve verore, duke pretenduar se kishte siguruar kontratat e karburantit përpara shpërthimit të luftës me Iranin.
Nga ana tjetër, sipas materialit burimor, kompani të tjera kanë anuluar fluturime, mes tyre Lufthansa e Gjermanisë dhe Aer Lingus e Irlandës. Mbetet për t’u parë nëse këto raste do të përkthehen në valë kërkesash për kompensim nga pasagjerët.
Për udhëtarët, sinjali kryesor është praktik: nëse një kompani ajrore anulon fluturimin duke u mbështetur te mungesa ose kostoja e karburantit, kjo, sipas qëndrimit të BE-së, nuk e mbyll automatikisht të drejtën për dëmshpërblim.
Në një verë kur tregu ajror pritet të jetë nën presion, vëmendja tashmë zhvendoset te mënyra si do të zbatohet ligji në terren dhe nëse linjat do ta respektojnë pa e shtyrë barrën te pasagjerët.