Një tjetër përshkallëzim i rrezikshëm është raportuar në Ngushticën e Hormuzit, por sipas presidentit amerikan Donald Trump, armëpushimi me Iranin vazhdon të mbetet në fuqi. Deklarata vjen në një moment kur Uashingtoni dhe Teherani po japin narrativa të ndryshme për incidentet ushtarake dhe përmasën reale të përplasjes.
Versione të kundërta për incidentin në det
Sipas ushtrisë amerikane, forcat iraniane sulmuan tre shkatërrues të marinës së SHBA-së me raketa, dronë dhe mjete të vogla detare, në atë që Uashingtoni e paraqiti si një “sulm të paprovokuar”. Trump reagoi duke pretenduar se “Irani u përpoq të luante me ne sot”.
Nga ana tjetër, sipas komandës së lartë ushtarake iraniane, ishin SHBA-të që goditën një tanker iranian nafte dhe kryen sulme ajrore në disa zona bregdetare pranë Ngushticës së Hormuzit. Deri në këtë fazë, palët po mbështeten te deklaratat e tyre zyrtare, pa një tablo të pavarur të verifikuar plotësisht mbi ngjarjen.
Çfarë pretendon Teherani dhe si përgjigjet Uashingtoni
Teherani deklaroi se sulmet amerikane prekën Bandar Khamir, Sirik dhe ishullin Qeshm. Sipas versionit iranian, forcat e tij u kundërpërgjigjën menjëherë dhe shkaktuan “dëme të konsiderueshme” ndaj anijeve amerikane.
Në anën tjetër, Komanda Qendrore e SHBA-së, Centcom, tha se forcat amerikane “neutralizuan kërcënimet” dhe goditën objektiva ushtarake iraniane, përfshirë baza raketash dhe dronësh, si edhe qendra komanduese dhe zbulimi. Në deklaratën zyrtare, Centcom këmbënguli se nuk kërkon përshkallëzim, por mbetet i gatshëm të mbrojë forcat amerikane.
Trump mban gjallë armëpushimin, por shton kërcënimet
Pavarësisht tonit të lartë dhe raportimeve për përplasje direkte, Trump këmbënguli se armëpushimi me Iranin mbetet në fuqi. Në një postim në Truth Social, ai shkroi se SHBA kishte shkatërruar disa mjete të vogla iraniane dhe paralajmëroi Teheranin të pranojë marrëveshjen e paqes.
Mesazhi i presidentit amerikan la pak vend për interpretim diplomatik: sipas tij, nëse Irani nuk e nënshkruan shpejt marrëveshjen, do të përballet me goditje shumë më të forta. Edhe më herët, Trump kishte paralajmëruar se, në mungesë të një marrëveshjeje, bombardimet mund të rifillonin me intensitet më të lartë.
Tensioni shtrihet edhe përtej Hormuzit
Situata në rajon është rënduar më tej pas raportimeve për sulme me raketa dhe dronë ndaj Emirateve të Bashkuara Arabe. Sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Emirateve, mbrojtja ajrore është angazhuar për të zmbrapsur sulmet iraniane.
Ndërkohë, mediat amerikane raportojnë se Uashingtoni po punon për një memorandum mirëkuptimi me 14 pika, që synon të hapë rrugën për negociata më të detajuara bërthamore. Megjithatë, zyrtarë iranianë e kanë kundërshtuar propozimin amerikan. Zëdhënësi i komisionit të sigurisë kombëtare në parlamentin iranian, Ebrahim Rezaei, deklaroi se Irani “e ka gishtin te këmbëza” dhe paralajmëroi për një përgjigje të ashpër nëse SHBA nuk tërhiqet.
Programi bërthamor iranian mbetet pika qendrore e përplasjes mes dy vendeve, ndërsa zhvillimet e fundit tregojnë se distanca mes retorikës për negociata dhe realitetit ushtarak në terren mbetet e vogël.
Për momentin, armëpushimi ekziston vetëm sipas deklarimeve politike, ndërsa tensioni në Ngushticën e Hormuzit dhe në gjithë rajonin vijon të mbetet i lartë.