Kryeministri Edi Rama doli sërish në krah të një programi të financuar nga Bashkimi Europian, këtë herë për pushtetin vendor, duke e paraqitur si një mundësi për modernizim dhe rritje kapacitetesh. Por, përtej toneve optimiste, deklaratat e tij nxorën në pah një problem që qeveria e pranon prej vitesh pa e zgjidhur plotësisht: bashkitë kanë mangësi serioze në burime njerëzore dhe në aftësinë për të thithur mbështetjen europiane.
Programi i BE për bashkitë, sipas qeverisë
Sipas njoftimit zyrtar, Rama mori pjesë në EU4Municipalities II, një program strategjik që synon forcimin e pushtetit vendor dhe mbështetjen e rrugës së Shqipërisë drejt Bashkimit Europian.
Gjatë fjalës së tij, kreu i qeverisë e cilësoi Brukselin si “bekim dhe sfidë” për Shqipërinë, duke e lidhur këtë jo vetëm me procesin e integrimit, por edhe me mënyrën si funksionojnë bashkitë dhe marrëdhënia e tyre me fondet e BE.
11 milionë euro, por theksi te mungesa e kapaciteteve
Rama tha se programi nuk duhet parë thjesht si 11 milionë euro financim, por si një instrument që, sipas tij, duhet t’i shtyjë të gjitha bashkitë të angazhohen për të pasur akses në mbështetjen europiane.
Megjithatë, në thelb të fjalës së tij ishte pranimi se “kapacitetet njerëzore” mbeten problemi më i mprehtë i kohës. Kjo nënkupton se pengesa kryesore nuk paraqitet vetëm te fondet, por te aftësia reale e administratës vendore për t’i përdorur ato me efikasitet.
Mesazh për kryebashkiakët: përdoreni projektin për të ndërtuar struktura
Kryeministri u kërkoi drejtuesve vendorë që ta shohin projektin si mundësi për të forcuar kapitalin njerëzor dhe për të ngritur brenda bashkive bërthama që merren me projektet dhe financimet nga Bashkimi Europian.
Sipas tij, një pjesë e konsiderueshme e mbështetjes europiane për vendet anëtare kalon në nivel vendor, ndaj sfida nuk është vetëm marrja e fondeve, por dijenia se si përthithen dhe menaxhohen ato. Pikërisht në këtë pikë, sipas versionit të qeverisë, programi konsiderohet kyç.
Pranimi për diferencën në digjitalizim
Një tjetër pjesë e fjalës së Ramës u fokusua te digjitalizimi, ku ai pranoi se ekziston një diferencë e “papranueshme dhe e pajustifikueshme” mes nivelit qendror dhe atij vendor.
Sipas tij, pesha që ka digjitalizimi në shërbimet qendrore nuk reflektohet në të njëjtën masë te shërbimet vendore. Rama tha se për këtë çështje do të ketë diskutime me ministrin përgjegjës, me përfaqësinë e BE dhe me partnerët gjermanë, ndërsa bëri edhe një koment krahasues për administratën gjermane, duke thënë se në disa raste është prapa Shqipërisë në këtë aspekt.
Në përfundim, mesazhi politik i kryeministrit ishte i qartë: bashkitë duhet të shfrytëzojnë instrumentet e BE jo vetëm për financim, por për të mbushur boshllëqet e tyre strukturore.
Ajo që mbetet për t’u parë është nëse ky program do të prodhojë realisht kapacitete të qëndrueshme në pushtetin vendor, apo do të mbetet një tjetër projekt i promovuar fort në nivel deklarativ, ndërsa problemet e administratës lokale vijojnë të përsëriten nga një program në tjetrin.