Debati mbi gjendjen mendore dhe fizike të Donald Trump është rikthyer me forcë në SHBA, pasi 30 mjekë amerikanë kanë vënë në dyshim aftësinë e tij për të ushtruar detyrën e presidentit. Sipas artikullit të publikuar në British Medical Journal, ata kërkojnë largimin e menjëhershëm të Trump nga detyra, por vetë mënyra si janë ngritur këto pretendime po has edhe kundërshtime serioze në rrafshin etik dhe profesional.
Çfarë pretendohet në raportimin e publikuar
Sipas materialit të botuar në British Medical Journal, grupi i mjekëve argumenton se Trump shfaq shenja të rënies së aftësive njohëse dhe sjellje impulsive, që sipas tyre e bëjnë të papërshtatshëm për postin. Në artikull ai përshkruhet si një “rrezik i qartë dhe i menjëhershëm”, ndërsa kërkesa e tyre shkon deri te shkarkimi nga detyra.
Burimi i këtyre vlerësimeve lidhet me sjellje dhe dalje publike të Trump, jo me një ekzaminim klinik të bërë publik deri tani. Pikërisht kjo e bën çështjen të ndjeshme, pasi pretendimet janë të forta, por mbështeten kryesisht në vëzhgime nga jashtë.
Cilat janë shenjat që përmenden nga mjekët
Sipas raportimit, mjekët i referohen fjalimeve të paqarta, kalimeve të menjëhershme nga një temë në tjetrën dhe asaj që e konsiderojnë lodhje të dukshme gjatë daljeve publike. Janë përmendur edhe episode kur Trump duket se humbet fillin e bisedës, ngatërron emra ose bie në kundërshtim me deklarata të mëparshme brenda një kohe të shkurtër.
Në të njëjtën linjë përfshihen edhe interpretimet mbi sjelljen e tij në takime zyrtare. Një foto e Reuters, ku Trump shfaqej me sytë mbyllur në Oval Office, u cilësua nga Shtëpia e Bardhë si një “pulitje sysh”, ndërsa kritikët e lexuan si mungesë përqendrimi. Po ashtu janë përmendur raportime për dremitje në mbledhje, ecje të pasigurt dhe mavijosje në duar, edhe pse pa një shpjegim përfundimtar zyrtar.
Mes akuzave për sjellje impulsive dhe pretendimeve për megalomani
Materiali përmend edhe deklarata impulsive të Trump në kontekste ndërkombëtare, që sipas kritikëve kanë ngritur pikëpyetje për vetëkontrollin e tij në çështje të ndjeshme. Mjekët e cituar shkojnë më tej duke folur për bindje “megalomane dhe deluzionale”, por këto janë vlerësime të rënda që nuk burojnë nga një kontroll i drejtpërdrejtë mjekësor i bërë publik.
Në këtë debat është futur edhe çështja e testeve konjitive që Trump i ka përmendur shpesh si prova të aftësive të tij. Sipas raportimit, bëhet fjalë për teste MoCA, të përdorura për zbulimin e hershëm të problemeve njohëse dhe jo për teste inteligjence, siç ai i ka paraqitur në mënyrë të përsëritur.
Pse ekspertët kërkojnë kujdes me diagnozat nga larg
Pikërisht këtu hyn një nga kundërshtimet kryesore profesionale. Në psikiatri njihet rregulli Goldwater, sipas të cilit vendosja e diagnozave pa ekzaminim të drejtpërdrejtë konsiderohet joetike. Kjo do të thotë se, edhe kur shqetësimet ngrihen publikisht, kalimi automatik te një diagnozë konkrete mbetet i debatueshëm.
Nga ana tjetër, ekspertët e përmendur në material theksojnë se mungesa e një diagnoze të konfirmuar nuk përjashton domosdoshmërisht arsyet për shqetësim. Sipas tyre, rasti kërkon një ekzaminim klinik urgjent, jo vetëm debat politik apo interpretim mediatik.
Kontrolli në Walter Reed dhe pyetja për transparencën
Sipas raportimit, një ekzaminim i tillë pritet të zhvillohet në fund të majit në spitalin ushtarak Walter Reed. Deri tani, mbetet e paqartë se sa transparent do të jetë procesi dhe nëse publiku do të marrë informacion të plotë mbi rezultatet.
Përtej përplasjes mjekësore dhe politike, çështja ka hyrë tashmë në fazën ku versionet zyrtare, kundërshtarët politikë dhe ekspertët po japin lexime të ndryshme për të njëjtin problem. Dhe kur bëhet fjalë për presidentin e SHBA, çdo paqartësi mbi shëndetin e tij kthehet menjëherë në debat me peshë institucionale.
Për momentin, ajo që ekziston publikisht janë pretendime serioze, kundërshti po aq serioze mbi mënyrën si po bëhen këto vlerësime dhe pritja për një kontroll mjekësor që mund të sqarojë, ose të thellojë edhe më tej, debatin.
Deri atëherë, çdo përfundim përfundimtar mbi aftësinë e Trump për detyrën mbetet i hapur dhe i kontestuar.