Presidenti amerikan Donald Trump ka pretenduar se Xi Jinping i ka dhënë sinjale se Kina nuk do ta furnizojë Iranin me armë. Deklarata vjen në një moment tensioni të lartë rajonal, por versioni i paraqitur nga Trump nuk qëndron pa kundërshti: raportime të cituara nga media amerikane flasin për diskutime të kompanive kineze mbi dërgesa armësh drejt Teheranit.
Çfarë tha Trump për Xi Jinping
Në një intervistë për Fox News, Trump deklaroi se homologu i tij kinez i është ofruar për ndihmë në lidhje me luftën me Iranin. Sipas Trump, Xi ka thënë gjithashtu se nuk do t’i ofrojë Teheranit pajisje ushtarake.
Presidenti amerikan e cilësoi këtë si një deklaratë të rëndësishme, duke iu referuar zhvillimeve dhe takimeve të ditës në Pekin. Deri në këtë fazë, bëhet fjalë për versionin e paraqitur nga Trump dhe jo për një konfirmim të pavarur të bërë publik nga pala kineze në materialin burimor.
Raportet që nuk përputhen me narrativën e Trump
Pikërisht këtu shfaqet kontradikta kryesore. Sipas inteligjencës amerikane, të cituar nga Washington Post, kompani kineze kanë diskutuar dërgesa armësh me Iranin.
Raporti përmend se këto lëvizje do të mund të maskoheshin përmes një vendi të tretë, me qëllim fshehjen e origjinës së dërgesave. Kjo nuk provon automatikisht se një furnizim ka ndodhur, por mjafton për të vënë në dyshim sigurinë me të cilën Trump paraqiti mesazhin e Xi Jinping.
Hormuzi, pika ku takohen gjeopolitika dhe nafta
Trump tha gjithashtu se Xi do të donte ta shihte të hapur Ngushticën e Hormuzit dhe se kishte shprehur gatishmëri për të ndihmuar. Kjo nuk është një çështje dytësore: Hormuzi mbetet një nga nyjet më të ndjeshme të tregtisë globale të energjisë.
Interesi i Pekinit për këtë korridor detar lidhet drejtpërdrejt me furnizimin energjetik dhe stabilitetin e tregjeve. Në këtë kuptim, deklarata e Trump përputhet me interesin ekonomik të Kinës, pavarësisht paqartësive që mbeten mbi aspektin ushtarak.
Varësia e Kinës nga nafta iraniane
Sipas të dhënave të përfshira në materialin burimor, Pekini blen rreth 90% të naftës bruto të Teheranit me zbritje. Kjo përkthehet në afërsisht 10-15% të të gjitha importeve kineze të naftës.
Kjo shpjegon pse Kina ka interes të drejtpërdrejtë që rrugët e furnizimit të mos bllokohen. Por po aq qartë tregon edhe se marrëdhënia Pekin-Teheran nuk mund të lexohet vetëm përmes deklaratave politike të momentit.
Në thelb, Trump po paraqet një garanci politike nga Xi Jinping në një kohë kur raportet e inteligjencës amerikane sugjerojnë një panoramë më të ndërlikuar. Pa një verifikim të pavarur publik dhe pa një qëndrim të qartë të dokumentuar nga Pekini në materialin burimor, deklarata mbetet një pretendim me peshë politike, por jo një fakt i mbyllur.