I nominuari i Presidentit Donald Trump për ambasador të SHBA-së në Shqipëri, Eric Wendt, ka vendosur në qendër të deklarimeve të tij para Komitetit të Marrëdhënieve me Jashtë të Senatit rolin ushtarak të Shqipërisë në aleancën euroatlantike dhe potencialin e Porto Romanos. Sipas deklarimeve të tij, ky port mund të marrë peshë strategjike në të ardhmen, nëse zhvillohet si një objekt i sigurt për ngarkesa dhe logjistikë ushtarake.
Çfarë tha Wendt para Komitetit të Senatit
Gjatë seancës së pyetjeve në Senat, Wendt foli për mënyrën se si, sipas tij, duhet drejtuar një mision diplomatik dhe një strukturë sigurie, duke theksuar se hapi i parë është dëgjimi i partnerëve në terren.
Ai iu referua përvojës së tij në role të mëparshme në Izrael, në Autoritetin Palestinez dhe në struktura të NATO-s, duke e paraqitur këtë eksperiencë si bazë për qasjen që synon të ndjekë në Tiranë, nëse konfirmohet në detyrë.
Vlerësim për shqiptarët në kuadër të NATO-s
Wendt tha se nga përvoja e tij me shqiptarët me të cilët ka shërbyer në Afganistan dhe në kuadër të NATO-s, i ka konsideruar ata të guximshëm dhe partnerë të besueshëm.
Ai shtoi se, sipas këndvështrimit të tij, fokusi duhet të jetë që forcat shqiptare të jenë të pajisura mirë dhe të përmbushin standardet e NATO-s, duke e lidhur këtë me forcimin e aleancës mes SHBA-së dhe Shqipërisë.
Pretendimi për shpenzimet e mbrojtjes
Në dëshminë e tij, Wendt deklaroi se Shqipëria e ka arritur nivelin 5% të buxhetit për mbrojtjen, duke përmendur ndarjen 3.5% për bazën e mbrojtjes dhe 1.5% për sigurinë kibernetike dhe zëra të tjerë të lidhur me këtë sektor.
Kjo ishte një nga pikat që ai përdori për të argumentuar se Shqipëria po mban një rol aktiv në arkitekturën e sigurisë së NATO-s, edhe pse këto shifra mbeten pjesë e deklarimeve të bëra gjatë seancës dhe jo të shoqëruara në këtë material me dokumentacion shtesë.
Porto Romano në fokusin strategjik
Pjesa më e fortë e mesazhit të tij lidhej me Porto Romanon. Sipas Wendt, ky port mund të luajë rol kyç për NATO-n në të ardhmen, nëse aty krijohet një objekt i sigurt për ngarkesat.
Ai tha se, në një skenar të tillë, mjetet ushtarake mund të hynin përmes Porto Romanos, ndërsa një zhvillim i tillë, sipas tij, do të ishte pozitiv jo vetëm për aleancën, por edhe për bizneset amerikane që mund të përfshihen në përmirësimin e portit dhe infrastrukturës së tij.
Deklarimet e Wendt japin një sinjal të qartë për mënyrën si mund të shihet Shqipëria nga Uashingtoni në vijim: jo thjesht si vend aleat në rajon, por si pikë logjistike me interes më të madh ushtarak.
Mbetet për t’u parë nëse ky vizion për Porto Romanon do të mbetet në nivel deklarativ në Senat apo do të pasohet nga hapa konkretë diplomatikë, ushtarakë dhe investues.