Në Tiranë u mbajt një aktivitet për 53-vjetorin e Revoltës së Spaçit, një prej episodeve më të njohura të rezistencës antikomuniste në Shqipëri. Përkujtimi riktheu në vëmendje jo vetëm përballjen e të burgosurve politikë me regjimin, por edhe debatet e sotme mbi mënyrën si politika shqiptare e trajton trashëgiminë e atij represioni.
Spaçi, simbol i qëndresës kundër regjimit
Sipas materialit të bërë publik nga organizatorët, Revolta e Spaçit u kujtua si momenti kur të burgosurit politikë ngritën flamurin kombëtar pa yllin komunist, në një akt sfidues ndaj regjimit të kohës.
Në përkujtim u theksua edhe kostoja e rëndë e asaj përballjeje. Disa prej organizatorëve të revoltës u dënuan dhe, sipas versionit të paraqitur në aktivitet, u trajtuan mizorisht, ndërsa katër prej tyre u pushkatuan.
Mesazhet politike në ceremoninë përkujtimore
Presidenti i Unionit Mbarëkombëtar të ish-të përndjekurve politikë, Besim Ndregjoni, deklaroi se pikërisht në atë revoltë ishte artikuluar për herë të parë slogani “E duam Shqipërinë si gjithë Europa”, të cilin ai e lidhi më pas edhe me lëvizjen studentore të dhjetorit 1990.
Por aktiviteti nuk mbeti vetëm në kujtesën historike. Ndregjoni artikuloi kritika të forta ndaj politikës së sotme, duke pretenduar se klasa politike nuk ka ndërtuar një shtet të ligjshëm dhe se korrupsioni ka mbetur strukturë e pandëshkuar në jetën publike.
Nga e shkuara antikomuniste te përplasjet e sotme
Në fjalën e tij, Ndregjoni e zgjeroi mesazhin përtej kujtesës së Spaçit dhe u ndal edhe te procesi gjyqësor që po zhvillohet në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së.
Ai e paraqiti këtë proces si përpjekje për të njollosur luftën çlirimtare të Kosovës. Kjo mbetet një qëndrim i tij publik në aktivitetin përkujtimor, jo një fakt i provuar nga vetë organizatorët apo nga institucionet ndërkombëtare që trajtojnë çështjen.
Kush mori pjesë në përkujtim
Sipas të dhënave nga aktiviteti, në përkujtimin e mbajtur në Tiranë morën pjesë të mbijetuar të revoltës së Spaçit, ish-të burgosur dhe të përndjekur politikë, si edhe përfaqësues të Unionit Artistik të Kombit Shqiptar.
Ceremonia shërbeu si një rikthim i vëmendjes te një nga plagët më të rënda të historisë së diktaturës, në një kohë kur debati mbi kujtesën, drejtësinë dhe përgjegjësinë politike mbetet ende i hapur.
Përkujtimi i 53-vjetorit të Revoltës së Spaçit solli në qendër një ngjarje që vazhdon të peshojë në ndërgjegjen publike shqiptare.
Edhe pas më shumë se pesë dekadash, pyetja mbetet po aq e mprehtë: sa është përballur realisht shteti shqiptar me trashëgiminë e krimeve të regjimit dhe sa përdoret ajo sot vetëm si retorikë ceremoniale.