Shqipëria do të presë nga 6 deri më 8 maj një forum ndërkombëtar të drejtësisë që, sipas agjendës zyrtare, konsiderohet si seancë hapëse e Kongresit Botëror të Drejtësisë që synohet të mbahet në vend në vitin 2027. Në Tiranë dhe më pas në Berat pritet të marrin pjesë rreth 600 personalitete të jurisprudencës, ndërsa fokusi i diskutimeve lidhet me reformën në drejtësi dhe mbylljen e procesit të Vettingut.
Forumi nis në maj, me sytë te eventi i madh i 2027-ës
Sipas materialit të publikuar për aktivitetin, nga 6 deri më 8 maj Shqipëria do të kthehet në një pikë takimi për emra të drejtësisë vendase dhe ndërkombëtare.
Ky organizim paraqitet si sesioni hapës i Kongresit Botëror të Drejtësisë që është planifikuar të mbahet në Shqipëri në vitin 2027. Sipas të njëjtit burim, në atë forum të mëvonshëm synohet pjesëmarrja e rreth 5 mijë gjyqtarëve dhe krerëve të shteteve, si edhe ndarja e një çmimi që njihet si “Nobeli i të drejtësisë”.
Çfarë parashikon agjenda në Tiranë dhe Berat
Agjenda zyrtare parashikon që më 6 maj disa personalitete shqiptare dhe të huaja të drejtësisë të nderohen me titullin “Honoris Causa”.
Më 7 dhe 8 maj, sipas programit, aktiviteti hapet nga ministri i Drejtësisë, Toni Gogu. Më pas është parashikuar një tryezë e nivelit të lartë ku do të paraqiten vlerësime dhe qëndrime mbi atë që ka sjellë reforma në drejtësi dhe mbi çfarë, sipas pjesëmarrësve, mbetet ende për t’u bërë.
Reforma në drejtësi dhe Vettingu në qendër të debatit
Një nga temat kryesore të shpallura për diskutim është procesi i Vettingut, i cili ka zgjatur afro nëntë vjet dhe ka qenë një nga shtyllat më të debatuara të reformës në drejtësi.
Sipas agjendës, kjo çështje do të trajtohet në një moment kur Vettingu pritet të ketë aktivitetin e tij përmbyllës në muajin qershor. Kjo e vendos forumin në një kontekst të ndjeshëm institucional, ku bilanci i reformës vazhdon të mbetet objekt debati publik dhe politik.
Java e drejtësisë dhe mesazhi që kërkohet të projektohet
Takimet përkojnë me javën e drejtësisë, e cila kulmon më 10 maj. Në këtë sfond, aktiviteti paraqitet edhe si një përpjekje për të projektuar Shqipërinë si mikpritëse të një ngjarjeje të madhe ndërkombëtare në fushën e ligjit.
Megjithatë, mbetet për t’u parë nëse forumi do të prodhojë më shumë se sa mesazhe ceremoniale dhe vetëvlerësime institucionale, sidomos në një kohë kur rezultatet konkrete të reformës në drejtësi vijojnë të maten me standarde shumë më të prekshme se sa protokollet dhe agjendat publike.
Për momentin, ajo që dihet zyrtarisht është programi treditor dhe pjesëmarrja e paralajmëruar e rreth 600 figurave të jurisprudencës.
Pesha reale e këtij organizimi do të vlerësohet jo nga pritshmëritë për 2027-ën, por nga përmbajtja e debatit që do të zhvillohet në Tiranë dhe Berat mbi reformën, Vettingun dhe gjendjen e drejtësisë në Shqipëri.