Në Bruksel, gjatë konferencës ndërqeveritare Shqipëri-BE, komisionerja europiane Marta Kos dha një mesazh me dy shtresa: vlerësim për hapat e bërë në procesin e integrimit dhe kujtesë të qartë se rruga drejt anëtarësimit mbetet ende e gjatë. Në qendër të deklaratës së saj ishte edhe SPAK, të cilin e paraqiti si një institucion flamurtar në luftën kundër korrupsionit, sipas vlerësimit të dhënë nga ana e BE-së.
Brukseli sinjalizon progres, por jo pa kushte
Sipas deklarimeve të bëra në konferencë, Kos u ndal te ecuria e Shqipërisë në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Europian, duke theksuar se janë miratuar ligje dhe se vendi ka hyrë në një fazë ku pritshmëritë për rezultate konkrete mbeten të larta.
Ajo la të kuptohet se vendimet e shteteve anëtare dhe objektivat e vendosura në këtë fazë nuk e mbyllin procesin, por përkundrazi e bëjnë edhe më të matshëm përmbushjen e kushteve nga ana e institucioneve shqiptare.
SPAK në qendër të vlerësimit të Komisionit
Një pjesë e rëndësishme e mesazhit të komisioneres europiane lidhej me reformën në drejtësi dhe sidomos me SPAK-un. Sipas saj, ngritja e këtij institucioni ka treguar se mund të japë rezultate dhe se mund të fitojë besueshmëri më të madhe në Shqipëri.
Kos e lidhi këtë vlerësim edhe me procesin e vettingut të gjyqtarëve dhe prokurorëve, duke e paraqitur atë si pjesë të themelit mbi të cilin po ndërtohet rruga e mëtejshme e integrimit.
Mesazh për ritëm më të lartë në negociata
Sipas versionit të paraqitur në konferencë, sapo të plotësohen kushtet e kërkuara, pritet intensifikim i mëtejshëm i punës në procesin e anëtarësimit. Në këtë kuadër, Shqipërisë iu kërkua që të shfrytëzojë energjinë pozitive të momentit për të çuar përpara reformat.
Ky është një sinjal i njohur nga Brukseli: mbështetje politike për procesin, por edhe presion që progresi të mos mbetet vetëm në nivel deklarativ apo formal.
Mbështetja për BE-në përmendet si kapital politik
Në fjalën e saj, Kos përmendi edhe faktin se mbi 95% e shqiptarëve, sipas asaj që u tha në konferencë, mbështesin anëtarësimin në BE. Ky element u përdor si argument për të shtuar ritmin e reformave dhe për të përmbushur pritshmëritë e publikut.
Megjithatë, vetë mesazhi i Brukselit mbetet i kujdesshëm: ka vlerësim për atë që është bërë deri tani, por jo garanci të pakushtëzuar. Siç u shpreh komisionerja, rruga përpara mbetet e gjatë, edhe pse procesi sipas saj mund të ecë shpejt nëse kushtet përmbushen.
Deklarata e Marta Kos e vendos sërish theksin te dy shtyllat që BE-ja i përsërit prej vitesh ndaj Shqipërisë: reforma që duhet të japin rezultate të verifikueshme dhe drejtësia që duhet të prodhojë besim publik, jo vetëm raporte pozitive.
Përtej toneve inkurajuese nga Brukseli, prova reale mbetet te zbatimi në terren dhe te aftësia e institucioneve shqiptare për të kaluar nga retorika e integrimit te standardet që kërkon anëtarësimi në BE.