Samiti i liderëve të G7 në Evian-les-Bains të Francës po zhvillohet në një klimë të ngarkuar nga dy kriza paralele: lufta në Ukrainë dhe tensionet në Lindjen e Mesme. Në qendër të vëmendjes nuk është vetëm axhenda zyrtare, por sidomos Donald Trump, për të cilin aleatët perëndimorë duket se po matin me kujdes çdo sinjal politik.
Një samit i kushtëzuar nga prania e Trump
Sipas materialit burimor, organizatorët kishin dy shqetësime kryesore para mbërritjes së presidentit amerikan: nëse ai do të vinte në kohë dhe çfarë qëndrimi do të mbante ndaj liderëve të tjerë të G7.
Madje, sipas të njëjtit version, presidenti francez Emmanuel Macron shtyu nisjen e samitit me një orë, për t’i krijuar mundësi Trumpit të festonte ditëlindjen e tij të 80-të në SHBA para udhëtimit drejt Francës. Vetë ky detaj tregon peshën që prania e tij ka marrë në organizimin dhe ritmin politik të takimit.
Tone më të buta, por me paralajmërime të qarta
Ndryshe nga samitet e kaluara, ku Trump është përplasur shpesh publikisht me aleatët perëndimorë, këtë herë ai mbërriti me tone më të moderuara. Takimi me Macron u përshkrua si miqësor, ndërsa nuk munguan as momentet simbolike që morën vëmendje mediatike.
Por qetësia formale nuk e zhbën presionin politik në sfond. Para nisjes për në Francë, Trump kishte paralajmëruar tarifa 100% ndaj verërave franceze nëse Parisi nuk heq taksën ndaj kompanive amerikane të teknologjisë. Macron e refuzoi menjëherë këtë qasje, duke sinjalizuar se çështje të tilla, sipas tij, nuk zgjidhen me presion publik.
Ukraina, telefoni i Putinit dhe takimi me Zelenskyn
Një tjetër zhvillim që po rëndon atmosferën politike të samitit është telefonata e Vladimir Putinit me Trump për ditëlindjen e këtij të fundit. Sipas burimit, ky kontakt pritet të diskutohet edhe në takimet mes liderëve të G7, në një moment kur çdo kanal komunikimi me Moskën shihet me ndjeshmëri të lartë diplomatike.
Po sot pritet të mbërrijë në samit presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili do të zhvillojë bisedime me Trumpin. Takimi vjen në një moment kyç për luftën në Ukrainë dhe për raportin mes mbështetjes perëndimore dhe kalkulimeve të reja politike në Uashington.
Në të njëjtën kohë, Bashkimi Europian ka nisur zyrtarisht negociatat e anëtarësimit me Ukrainën. Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, ka deklaruar se Kievi i ka përmbushur detyrimet e veta dhe se tani, sipas saj, është radha e BE-së të avancojë procesin.
Lindja e Mesme dhe optimizmi i kujdesshëm për Iranin
Pjesë e axhendës mbetet edhe marrëveshja e paralajmëruar mes SHBA-së dhe Iranit për uljen e tensioneve në Lindjen e Mesme. Liderët europianë, sipas materialit burimor, e kanë pritur këtë zhvillim me optimizëm të kujdesshëm, duke shpresuar në shmangien e një konflikti më të gjerë rajonal.
Në fokus është edhe siguria në Ngushticën e Hormuzit, që mbetet një pikë kyçe për tregtinë globale të energjisë. Megjithatë, Bashkimi Europian ka lënë të kuptohet se çdo lehtësim i sanksioneve ndaj Iranit do të kushtëzohet nga hapa konkretë dhe të verifikueshëm nga Teherani.
Në fund, samiti i G7 po zhvillohet më shumë si një provë e brishtë ekuilibrash sesa si një forum me konsensus të qartë. Mes Ukrainës, Lindjes së Mesme dhe tensioneve tregtare, pesha politike e Trump duket se po dikton ritmin e diskutimeve.
Mbetet për t’u parë nëse kjo qendërzim te një figurë e vetme do të prodhojë lëvizje diplomatike reale, apo vetëm një tjetër samit ku balancat mbahen me vështirësi dhe vendimet shtyhen për më vonë.