Detajet e marrëveshjes së përfolur mes SHBA-së dhe Iranit nuk janë publikuar zyrtarisht, por sipas CNN, një kopje e memorandumit është siguruar nga një zyrtar amerikan. Dokumenti, i konfirmuar sipas medias nga burime diplomatike që kanë dijeni mbi negociatat, po paraqitet nga administrata amerikane si hap drejt mbylljes së konfliktit, megjithëse skepticizmi mbi përmbajtjen dhe efektet reale të tij mbetet i fortë.
Dokumenti ende jo publik, por i qarkulluar në kanale diplomatike
Sipas materialit të publikuar nga CNN, memorandumi i mirëkuptimit për konfliktin SHBA-Iran nuk është bërë ende publik nga palët, megjithatë përmbajtja e tij është parë dhe konfirmuar, sipas medias, nga një diplomat gjatë samitit të G7 në Francë dhe nga dy burime të tjera diplomatike të njohura me negociatat.
Kjo do të thotë se deri në këtë fazë, publiku dhe aktorët e tjerë ndërkombëtarë mbeten të varur nga rrjedhje të kontrolluara informacioni, ndërsa versioni zyrtar i plotë nuk është hedhur ende në qarkullim. Pikërisht kjo e shton dyshimin mbi atë që po paraqitet si një marrëveshje përmbyllëse.
Pse marrëveshja po shihet me rezervë
Sipas BBC-së, pakti jo vetëm që angazhon miliarda dollarë për Iranin, por gjithashtu i hap rrugë rifillimit të kontakteve mes negociatorëve bërthamorë dhe lejon kalimin në Ngushticën e Hormuzit, pra rikthen një situatë që, në thelb, ngjan me atë që ekzistonte vetëm 24 orë përpara se SHBA dhe Izraeli të hynin në luftë.
Për këtë arsye, pretendimi politik për një "triumf" po has rezistencë. Nëse elementi kryesor i marrëveshjes është kthimi në një pikë të mëparshme tensioni, atëherë mbetet e paqartë sa substancial është ndryshimi real që prodhon ky memorandum.
Çfarë thonë zyrtarët amerikanë për natyrën e dokumentit
Sipas zyrtarëve amerikanë të cituar nga CNN, memorandumi konsiderohet një "dokument politik" dhe nuk pasqyron angazhimet sekrete kyçe të Iranit ndaj SHBA-së, veçanërisht për programin bërthamor.
Po sipas këtij versioni, dokumenti pritet të nënshkruhet zyrtarisht të premten dhe më pas të nisë një afat 60-ditor për negocimin e kushteve përfundimtare të marrëveshjes. Kjo tregon se ajo që po paraqitet sot si marrëveshje, në fakt është më shumë një kornizë politike sesa një zgjidhje e mbyllur me detyrime të plota dhe të verifikueshme.
Pika e parë: fund i menjëhershëm i luftës në të gjitha frontet
Në pikën e parë të memorandumit, sipas tekstit të cituar, Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara, së bashku me aleatët e tyre në luftën aktuale, shpallin me nënshkrimin e dokumentit një përfundim të menjëhershëm dhe të përhershëm të luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin.
Po ashtu, palët angazhohen që të mos ndërmarrin veprime armiqësore kundër njëra-tjetrës dhe të mos përdorin apo kërcënojnë me forcë. Megjithatë, pa publikimin e plotë zyrtar të 14 pikave dhe pa mekanizma të qartë verifikimi, mbetet e vështirë të vlerësohet sa i zbatueshëm është ky premtim në terren.
Deri tani, ajo që dihet për marrëveshjen SHBA-Iran vjen kryesisht nga burime mediatike dhe diplomatike, jo nga një publikim zyrtar i plotë i dokumentit.
Për këtë arsye, çdo lexim i saj mbetet i kushtëzuar nga versioni i ofruar prej palëve dhe nga filtrat politikë që e shoqërojnë një proces kaq të ndjeshëm. Nëse do të ketë realisht një fund të konfliktit apo vetëm një pauzë të paketuar si sukses diplomatik, kjo pritet të testohet në javët në vijim.