Një tjetër dosje e rëndë mbi tokat në bregdet ka mbërritur në gjykatë. Sipas versionit zyrtar të SPAK, tetë të pandehur, mes tyre Aleksandër Laho alias “Rrumi”, janë dërguar për gjykim si pjesë e një skeme të dyshuar falsifikimi dokumentesh dhe tjetërsimi të pronave shtetërore ose të papretenduara në zonën bregdetare të Durrësit. Paralelisht, me kërkesë të prokurorisë, janë sekuestruar preventivisht pasuri që sipas përllogaritjeve të hetimit kapin vlerën e rreth 16.89 milionë eurove.
Për çfarë akuzohen të pandehurit
Sipas njoftimit të Prokurorisë së Posaçme, në Gjykatën e Posaçme është dërguar kërkesa për gjykimin e 8 personave: Aleksandër Laho alias Rrumi, Vullnet Muça alias Vullnet Kondi/Vullnet Muharremi, Agron Bejdolli, Vlash Brahja, Artur Isaku, Mikel Zaho, Ermira Avdyli dhe Urim Agasi.
Akuzat e ngritura ndryshojnë nga njëri i pandehur te tjetri, por në thelb lidhen me mashtrim, falsifikim dokumentesh, grup të strukturuar kriminal dhe kryerje të veprave penale në kuadër të organizatës kriminale. Për disa prej tyre, SPAK pretendon se kanë pasur rol drejtues, ndërsa të tjerë paraqiten si ekzekutues, ndërmjetësues apo persona me akses në dokumentacionin dhe sistemet e regjistrimit të pasurive.
Skema e dyshuar: toka shtetërore, dokumente të falsifikuara dhe shitje te të tretët
Sipas hetimit, bërthama e skemës ka vepruar në zonën Shijak-Kepi i Rodonit dhe më gjerë në bregdetin e Durrësit, duke synuar prona shtetërore ose prona të papretenduara nga ish-pronarët. Pretendimi i SPAK është se përmes falsifikimit të Akteve të Marrjes së Tokës në Pronësi dhe dokumenteve të tjera shoqëruese, pasuritë janë futur në regjistrat zyrtarë si të ligjshme.
Versioni i akuzës thotë se të dyshuarit kanë shfrytëzuar familje bujqësore në vështirësi, kryesisht me kryefamiljarë në moshë të madhe, për të përdorur AMTP-të e tyre si bazë për tjetërsimin e tokave që në të vërtetë konsideroheshin pronë shtetërore. Më pas, sipas dosjes, këto prona janë regjistruar, legalizuar në letër dhe në disa raste janë shitur te persona të tretë ose investitorë të interesuar për zonat bregdetare.
SPAK pretendon se mekanizmi ka përfshirë edhe ndërhyrje në regjistra arkivorë, certifikata pronësie, harta treguese, referenca të falsifikuara dhe madje ndryshime në fletë volumesh kadastrale, ku pasuri të kategorive si “rrugë”, “pyll” apo “pa frut” janë zëvendësuar me sipërfaqe të regjistruara si “arë”.
Dyshimet për përfshirje nga brenda sistemit të kadastrës
Një nga pikat më të ndjeshme të dosjes është roli që, sipas SPAK, kanë pasur punonjës dhe ish-punonjës të lidhur me strukturat e regjistrimit dhe arkivës së pasurive në Durrës. Prokuroria pretendon se pa këtë mbështetje të brendshme, skema nuk do të mund të funksiononte në shkallën që përshkruhet në dosje.
Sipas hetimit, Artur Isaku dhe Mikel Zaho, në cilësinë e juristëve, dyshohet se kanë regjistruar në sistemin elektronik të Kadastrës Durrës pasuri të mbështetura mbi dokumente të falsifikuara dhe kanë prodhuar kartela po ashtu të falsifikuara. Ndërsa për Ermira Avdylin, ish-specialiste e arkivës, SPAK pretendon se ka bashkëpunuar në qarkullimin dhe verifikimin e dokumenteve që rezultojnë objekt i hetimit.
Akuza mbështet një pjesë të rëndësishme të pretendimeve edhe te të dhënat e siguruara nga SkyECC, si dhe te ekspertimet, këqyrjet e telefonave dhe deklarime të administruara gjatë hetimit. Këto janë elementë që do të testohen në gjykim, aty ku barra e provës kalon përballë filtrit të gjykatës.
Sa prona janë sekuestruar dhe çfarë pritet më tej
Sipas SPAK, nga kjo skemë dyshohet se shteti është zhveshur në mënyrë të paligjshme nga të paktën 687,798 metra katrorë tokë në zonë bregdetare të preferuar në Durrës. Një pjesë e këtyre sipërfaqeve, sipas akuzës, është tjetërsuar më tej përmes shitjes.
Me kërkesë të Prokurorisë së Posaçme, Gjykata e Posaçme ka caktuar sekuestro preventive mbi këto pasuri. Vlera e tyre, sipas përllogaritjes së bërë nga hetimi mbi bazën e kontratave të ngjashme në zonë, arrin rreth 16,890,000 euro.
SPAK bën me dije se hetimet nuk janë mbyllur plotësisht. Procedimi vijon i ndarë për të identifikuar fakte të tjera penale dhe bashkëpunëtorë të mundshëm. Po ashtu, krahas kërkesës për gjykim, prokuroria ka kërkuar pushim të pjesshëm për Vullnet Muçën për disa akuza që lidhen me korrupsion aktiv.
Kalimi i dosjes në gjykatë nuk përbën fajësi të provuar, por tregon se SPAK pretendon se ka mbyllur një fazë hetimore me peshë në një prej plagëve më të vjetra të administrimit të pronës në vend.
Ajo që mbetet për t’u parë është nëse pretendimet e forta të akuzës do t’i rezistojnë gjykimit dhe nëse kjo çështje do të ndalet te ekzekutorët e skemës, apo do të prekë edhe zinxhirin institucional që, sipas vetë hetimit, e ka bërë të mundur funksionimin e saj.