Izraeli hyn në zgjedhjet e 27 tetorit me një seri çështjesh të hapura që po e polarizojnë debatin publik. Në qendër janë përgjegjësitë për sulmin e 7 tetorit 2023, menaxhimi i luftërave në disa fronte, përplasja për shërbimin ushtarak të hebrenjve ultra-ortodoksë dhe presioni në rritje mbi buxhetet familjare.
7 tetori mbetet barra kryesore politike
Përgjegjësia për dështimin në parandalimin e sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023 pritet të jetë një nga temat më të forta të kësaj fushate. Kjo çështje po rikthen në fokus jo vetëm reagimin e institucioneve të sigurisë, por edhe llogaridhënien politike në nivelet më të larta.
Opozita kërkon ngritjen e një komisioni të pavarur shtetëror për të hetuar ngjarjen, ndërsa qeveria e Benjamin Netanyahut ka propozuar një komision dypartiak me anëtarë të emëruar nga politika. Përplasja tregon se beteja nuk është vetëm për të shpjeguar dështimin, por edhe për të kontrolluar mënyrën se si ai do të hetohet.
Siguria dhe luftërat në disa fronte në qendër të fushatës
Netanyahu përballet gjithashtu me kritika për politikën e mëparshme ndaj Katarit, i cili përshkruhet si një financues i rëndësishëm i Hamasit. Në këtë klimë, strategjia e sigurisë pritet të përdoret si një nga boshtet kryesore të përplasjes elektorale.
Pas 7 tetorit, Izraeli është përfshirë në operacione të zgjatura në Gazë, Liban, Siri, Bregun Perëndimor, Iran dhe Jemen. Kjo shtrirje e konfliktit ka rritur presionin mbi ushtrinë, por edhe mbi jetën civile dhe ekonominë.
Rekrutimi i ultra-ortodoksëve, një ndarje e vjetër që po ashpërsohet
Një tjetër vijë e fortë ndarjeje lidhet me përjashtimin nga shërbimi ushtarak të studentëve ultra-ortodoksë. Partitë fetare dhe Likud-i kërkojnë ruajtjen e këtyre përjashtimeve, ndërsa shumica e opozitës mbështet rekrutimin e tyre.
Debati është bërë edhe më i ndjeshëm për shkak të mobilizimit të përsëritur të rezervistëve, që ka sjellë mungesa personeli dhe ngarkesë të shtuar për pjesën tjetër të shoqërisë. Në prag zgjedhjesh, kjo çështje po shihet jo vetëm si debat fetar apo institucional, por edhe si test i barazisë përpara detyrimeve shtetërore.
Rritja ekonomike nuk po zbut krizën e jetesës
Pavarësisht rritjes ekonomike dhe papunësisë së ulët, Izraeli vijon të përballet me një nga kostot më të larta të jetesës. Mungesa e banesave dhe konkurrenca e kufizuar po rëndojnë më tej mbi familjet.
Presioni është shtuar edhe nga dyfishimi i buxhetit të mbrojtjes që prej vitit 2023, një zhvillim që prek drejtpërdrejt financat publike. Kështu, zgjedhjet po afrohen me një pyetje të dyfishtë për votuesit: sa ka kushtuar siguria dhe kush do ta mbajë faturën?
Votimi i 27 tetorit pritet të zhvillohet në një klimë të ngarkuar, ku siguria, llogaridhënia politike dhe kostoja e jetesës po ndërthuren në mënyrë të pazakontë. Përtej retorikës së fushatës, rezultati do të matet edhe nga mënyra se si elektorati do t’u përgjigjet plagëve të hapura të pas-7 tetorit.