Ideja për bashkimin e Bashkisë së Selenicës me Bashkinë e Vlorës ka sjellë një kundërshtim nga brenda shumicës. Deputeti i PS, Vullnet Sina, ka dalë hapur kundër projektit dhe ka vënë në pikëpyetje jo vetëm kriteret e përdorura në reformë, por edhe mënyrën si qeveria qendrore shpërndan fondet për njësitë vendore.
Kundërshtim i hapur ndaj bashkimit me Vlorën
Në një reagim të gjatë publik, Sina argumenton se Selenica duhet të mbetet bashki më vete dhe se vendimmarrja nuk duhet të mbështetet vetëm te ekspertët, por edhe te interesi i qytetarëve.
Qëndrimi i tij vjen në një moment kur projekti i ri i reformës administrativo-territoriale po rikthen debatet për kufijtë vendorë, përfaqësimin dhe aksesin e qytetarëve te shërbimet. Deputeti kërkon që Kuvendi të dëgjojë zërin e banorëve përpara çdo vendimi.
Debati zhvendoset te paratë, jo te numri i bashkive
Sina kundërshton idenë se problemi qëndron te numri i bashkive. Sipas tij, nyja reale është financimi i pamjaftueshëm që pushteti vendor merr nga qeveria qendrore.
Ai pretendon se rreth 90% e buxhetit administrohet nga qeveria qendrore, ndërsa vetëm 10% u shkon 61 bashkive të vendit. Në këtë linjë, ai argumenton se një ndarje më e drejtë e buxhetit do ta bënte të panevojshme zvogëlimin e numrit të bashkive dhe do të lejonte më shumë investime, sidomos në infrastrukturë.
Çfarë argumentesh jep për Selenicën
Sipas shifrave që ai referon nga raporti përfundimtar “Reforma Administrativo-Territoriale 2.0”, Bashkia e Selenicës renditet e 29-ta në rang kombëtar për Indeksin e Funksionalitetit të Bashkive me 57.3 pikë dhe po e 29-ta për Indeksin e Performancës Ekonomike me 42.2 pikë, mbi mesataren kombëtare.
Ai përmend gjithashtu pagën mesatare prej 58.386 lekësh dhe nivelin e detyrimeve të prapambetura 3.6%, duke i paraqitur si tregues që, sipas tij, mbështesin funksionimin e Selenicës si bashki e pavarur.
Sina pranon se një nga pikat që mund ta penalizojë Selenicën është shpërndarja e popullsisë në shumë fshatra, por pikërisht këtë e përdor si argument të kundërt: nëse bashkia shkrihet, shërbimet do të largohen edhe më shumë nga qytetarët.
Renta minerare dhe akuza për trajtim të padrejtë
Një pjesë qendrore e kundërshtimit lidhet me pasuritë natyrore të zonës. Deputeti ngre pyetjen pse Selenica paraqitet me tregues ekonomikë të dobët kur në territorin e saj ndodhen Miniera e Selenicës dhe prodhimi i naftës në Gorrisht, që ai i përshkruan si asete me peshë për ekonominë kombëtare.
Sipas tij, bashkitë që kanë pasuri natyrore marrin mbrapsht vetëm 5% të rentës minerare, që në praktikë përkthehet në 0.5% të vlerës së prodhimit. Ai thotë se për katër vite ka tentuar të ndryshojë këtë raport, duke synuar rritjen e përfitimit për bashkitë nga 5% në 30% të rentës minerare, por pa rezultat.
Në këtë pikë, kritika e tij shkon përtej rastit të Selenicës dhe prek vetë logjikën e reformës: nëse qendra mban pjesën dërrmuese të të ardhurave dhe më pas argumenton me dobësinë financiare të bashkive, atëherë kriteret e përdorura mbeten të diskutueshme.
Mesazh politik për Kuvendin
Në fund të qëndrimit të tij, Sina këmbëngul se Selenica i plotëson kriteret për të vijuar si bashki më vete dhe i bën thirrje Kuvendit të mos e kalojë këtë çështje si formalitet.
Dalja e një deputeti të shumicës kundër projektit e bën debatin më të ndjeshëm politikisht, sepse tregon se edhe brenda PS ka rezerva për mënyrën si po justifikohet reforma dhe për raportin mes pushtetit vendor dhe qeverisë qendrore.
Përplasja për Selenicën nxjerr në sipërfaqe një debat më të gjerë se hartat administrative: kush vendos realisht për territorin dhe sa peshë kanë qytetarët kur fondet, kriteret dhe balanca e pushtetit mbeten të përqendruara në qendër.
Në këtë klimë, kundërshtimi i Vullnet Sinës nuk lexohet thjesht si një reagim lokal, por si një sfidë ndaj arsyetimit zyrtar me të cilin po shtyhet reforma.