Kryeministri Edi Rama reagoi pasi presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky deklaroi në Beograd se Ukraina nuk do ta njohë Kosovën. Në një postim në rrjetin social X, Rama mbrojti vijimin e mbështetjes së Shqipërisë për Ukrainën, duke e cilësuar të gabuar qëndrimin e Kievit për Kosovën, por pa e lidhur këtë me ndryshim kursi nga Tirana zyrtare.
Deklarata e Zelenskyt dhe përgjigjja e Ramës
Sipas deklarimit të bërë nga Zelensky në Beograd, Ukraina nuk do ta njohë Kosovën. Reagimi i Ramës erdhi menjëherë më pas, në një klimë debati publik në Tiranë dhe Prishtinë për mënyrën se si duhet lexuar ky pozicion i Kievit.
Rama kundërshtoi idenë që mbështetja për Ukrainën të vihet në peshore me qëndrimin e saj për Kosovën. Sipas tij, ky është një rast kur Shqipëria duhet të mbajë njëkohësisht dy qëndrime: kundërshtimin ndaj pozicionit të Ukrainës për Kosovën dhe mbështetjen për të drejtën e Ukrainës për të qenë e lirë.
Mesazh kundër logjikës së shkëmbimit politik
Në reagimin e tij, kryeministri sulmoi ata që, sipas versionit të tij, kërkojnë një lloj kundërpërgjigjeje ndaj Ukrainës për shkak të mosnjohjes së Kosovës. Ai e paraqiti këtë qasje si një llogari të ngushtë interesi, ku parimet ndryshojnë sipas rastit.
Rama argumentoi se kundërshtimi ndaj luftës së agresionit dhe mbështetja për një paqe të drejtë nuk mund të trajtohen si monedhë shkëmbimi politike. Në thelb, ai kërkoi që Shqipëria të mos e kushtëzojë mbështetjen për Ukrainën me interesin e saj diplomatik në çështjen e Kosovës.
Kievi kritikohet për Kosovën, por jo përkrahja për Ukrainën
Në thelbin e reagimit, Rama pranoi qartë se Ukraina është "gabim" për Kosovën. Megjithatë, ai këmbënguli se kjo nuk e rrëzon, sipas tij, të drejtën e Ukrainës për liri dhe për t’u mbrojtur nga agresioni.
Kjo është linja që qeveria shqiptare po përpiqet të mbajë publikisht: kritikë ndaj pozicionit të Kievit për Kosovën, por pa prekur mbështetjen politike për Ukrainën. Në plan diplomatik, mbetet një ekuilibër i vështirë, sidomos kur një aleat i mbështetur fort nga Tirana refuzon një nga çështjet më të ndjeshme për politikën e jashtme shqiptare.
Mesazhi politik i Tiranës
Në fund të reagimit, Rama e mbylli me një deklaratë të drejtpërdrejtë në favor të Ukrainës: "Ukraina e lirë. Sot, nesër dhe gjithmonë."
Qëndrimi i tij synon të ruajë vijën pro-Ukrainë të qeverisë shqiptare, edhe pas një deklarate që prek drejtpërdrejt interesin e Kosovës. Por deklarata e Zelenskyt e ka vënë sërish në pah kufirin e solidaritetit politik në rajon: mbështetja publike nuk përkthehet domosdoshmërisht në mbështetje për njohjen e shtetit të Kosovës.
Reagimi i Ramës e bën të qartë se Tirana nuk ka ndërmend të ndryshojë kurs ndaj Ukrainës për shkak të qëndrimit të Kievit për Kosovën.
Megjithatë, deklarata e presidentit ukrainas hap sërish pyetje të pakëndshme për raportin mes retorikës së aleancave dhe interesit konkret diplomatik të Shqipërisë e Kosovës.